AEX Chippers & Hormuz-Blokkade|ECB-Renteverhoging al Ingeprijsd?

Hormuz Blokkeert AEX

De AEX sloot vrijdag 1,1 procent lager op 1.010 punten, maar wie denkt dat de verkoopdruk uit Beijing komt, mist de kern van het verhaal. Trump en Xi waren het eens: de Straat van Hormuz moet open blijven. Toch daalde de olieprijs nauwelijks, want de Straat blijft feitelijk gesloten.

Iran blijft de waterweg opeisen ondanks diplomatieke druk, en dat onderscheid — tussen wat twee staatshoofden zeggen en wat er daadwerkelijk stroomt — is precies wat de markt vrijdag hoorde. MUFG-analist Soojin Kim formuleerde het direct: zo lang er geen vredesakkoord is, komt er geen structurele oliedaling. Brent noteerde vrijdag boven de 104 dollar per vat.

De transmissie naar Amsterdam liep via de obligatiemarkt. De Amerikaanse tienjarige rente schoot 12 basispunten omhoog naar 4,58 procent, de Duitse bund volgde met 11 basispunten naar 3,16 procent. Hogere rentes maken toekomstige chipwinsten goedkoper in netto contante waarde, en institutionele beleggers die ASML en ASMI vasthielden, reduceerden hun blootstelling: ASML verloor 4,4 procent, ASMI 4,1 procent. De verkoopdruk was afkomstig van fondsen die duration-risico afbouwden, niet van fondsen die de technologie-thesis verlieten.

Goud, de traditionele hedge, leverde bijna 3 procent in — een paradox die pas logisch wordt als men ziet dat de stijgende reële rentes de opportuniteitskosten van goud verhogen. Zilver verloor zelfs 10 procent. Kapitaal stroomde niet naar veilige havens; het stroomde naar kortlopend papier met nu aantrekkelijk geworden rentes.

Wat overblijft is de vraag die de week afsluit zonder antwoord: of de Hormuz-blokkade tijdelijk is of structureel. En het is precies die onzekerheid die de ECB naar een grens duwt die zij eerder probeerde te vermijden.

ECB Stagflatie-Val

De onopgeloste energiedruk uit het eerste hoofdstuk arriveert in Frankfurt met een vertaalprobeem. Hogere olieprijzen stuwen de inflatie, maar remmen tegelijkertijd de groei — en de ECB heeft geen instrument dat beide tegelijk aanpakt.

Eurozone-inflatie steeg in april naar 3,0 procent op jaarbasis. ING-hoofdeconoom Peter Vanden Houte verwacht dat dit richting 4 procent kan gaan voor eind 2026. Tegelijkertijd groeide de eurozone in het eerste kwartaal slechts 0,1 procent — en de PMI voor de private sector zakte al onder de 50, het signaal voor krimp. ECB-president Lagarde noemde het woord stagflatie niet, maar financiële markten prijzen inmiddels twee renteverhogingen in dit jaar.

Een renteverhoging in juni geldt als vrijwel zeker. De tegenstrijdigheid is dat een hogere rente precies het instrument is dat de toch al zwakke leningsvraag van bedrijven verder zal onderdrukken. Bankleningen aan het bedrijfsleven liepen in het eerste kwartaal al terug. De ECB verhoogt de rente om inflatie te beteugelen, maar de inflatie zelf is voor meer dan de helft energie — een externe aanbodschok die geen rentewapen kent.

Institutionele beleggers positioneren zich dienovereenkomstig. Rotaties uit Europese groeiaandelen naar kortlopende staatsobligaties zijn al zichtbaar in de obligatierente-bewegingen: Britse gilts stegen tot 5,17 procent, een niveau dat markten beschouwen als een structureel omslagpunt. In Amsterdam verloren bouwers BAM en Heijmans elk meer dan 3 procent — rentegevoelige sectoren die de eerste rake klap opvangen als de financieringskosten stijgen.

Het verschil met de situatie in 2022 is dat de ECB toen nog kon rekenen op dalende energieprijzen als exit. Die mogelijkheid bestaat nu alleen als Hormuz heropent. En dat hangt niet af van Frankfurt, maar van Teheran.

AEX Uitweg of Verdere Val

Beide voorgaande ketens monden uit in één binaire conditie: of de Straat van Hormuz gaat open, of de energiedruk verankert zich in de loonverwachtingen en wordt de ECB gedwongen langer te verhogen dan de markt nu inprijst.

De leaning is naar verder neerwaartse druk. ASML staat al 30 procent onder zijn piek; nog een 4 procent-daling per week en het aandeel test een technisch ondersteuningsniveau dat institutionele kopers de afgelopen anderhalf jaar consistent beschermden. Als dat niveau breekt, verschuift het koers-winst-frame en kan herprijzing snel gaan. Aan de andere kant: als Hormuz binnen twee weken gedeeltelijk heropent — ook tijdelijk — zakt Brent onder 95 dollar, verdwijnt de rente-angst en krijgen de chippers directe koopgolf van fonds-managers die onderwogen zaten.

Wie morgen het nieuws bijhoudt, let op twee drempels. Ten eerste: Brent olie boven of onder 100 dollar per vat. Boven de 100 blijft de inflatiepremie in Europese obligaties intact, en de ECB-renteverwachting houdt stand. Onder de 100 begint de herprijzing al voor het ECB-besluit valt. Ten tweede: de 10-jarige bund. Als die doorstijgt naar 3,30 procent voordat de ECB in juni spreekt, is het obligatiemarkt-oordeel al geveld — en de AEX verwerkt dat voor het officiële besluit.

Het risico op de andere kant is dat Warsh, de nieuwe Fed-voorzitter in Washington, de rente ook verhoogt in januari, waarmee het dollar-rentenadeel voor de euro wegvalt en de euro verder stijgt. Een sterkere euro compenseert deels de importinflatie — maar maakt tegelijkertijd ASML's dollaromzet minder waard uitgedrukt in euro's. Het verhaal heeft een uitweg. Maar hij loopt via Teheran.