Air France-KLM|winst ondanks oorlog, marge blijft ver van doel

Winst ondanks oorlogspremie

Air France-KLM boekte afgelopen kwartaal een operationele winst van 176 miljoen euro. KLM verdiende dus meer dan een jaar eerder, ondanks een oorlog in het Midden-Oosten die de kerosinerekening met anderhalf keer deed oplopen. Dat is de eerste tegenstrijdigheid die opvalt: hogere kosten, toch meer winst.

De verklaring ligt niet bij besparen, maar bij doorberekenen. Het concern schatte in april zestig procent van de hogere brandstofkosten te kunnen doorberekenen aan reizigers. Uiteindelijk bleek dat vijfentachtig procent. Air France-KLM kon in Azië en Noord-Amerika bovendien lagere prijzen hanteren dan concurrenten, omdat die vooraf minder brandstof hadden ingekocht.

Dat verandert het eerste antwoord: dit is geen bedrijf dat een crisis afweert, maar een bedrijf dat een crisis wist om te zetten in prijsmacht. Vraag uit Azië bleek zo sterk dat reizigers de hogere prijzen accepteerden, mede omdat velen voorheen via het onrustige Midden-Oosten reisden en nu een directe KLM-vlucht verkozen. De oorlog werkte dus paradoxaal als vraagmotor voor KLM zelf.

Transavia en Europa vallen tegen

Niet elk onderdeel profiteerde evenveel. Transavia leed dit kwartaal een verlies van 35 miljoen euro, ondanks meer vluchten en vollere vliegtuigen. In Europa zelf werkte de prijsmacht van Azië niet: concurrentie van budgetmaatschappijen hield de prijzen op korte en middellange afstand vlak.

Financieel directeur Steven Zaat kondigde daarom aan dat KLM in oktober, november en december vluchten gaat schrappen op de korte en middellange afstand. De omvang staat nog niet vast en hangt af van de kerosineprijs. Air France en KLM samen verwachten nu een procent lagere capaciteit dan vorig jaar op die routes, terwijl eerder nog een stabiele capaciteit werd voorzien.

Dat verschuift de lezing van het kwartaal. Het is niet alleen een winstverhaal, maar ook een signaal dat het huidige prijsniveau in Europa niet houdbaar is zonder capaciteit terug te schroeven. De winst van dit kwartaal leunt zwaar op Azië en vracht; het Europese thuisnetwerk draagt nauwelijks bij aan de verbetering.

Rintels eigen twijfel

Topvrouw Marjan Rintel zelf relativeert het resultaat. Ze zei tegen het ANP dat de resultaten verbeteren, maar dat dit nog niet goed genoeg is. De marge lag dit kwartaal op vier komma vijf procent, terwijl Rintel eerder een doel van acht procent uitsprak voor de komende jaren.

Dat gat van bijna vier procentpunt is het kernprobleem dat het kwartaal blootlegt. Het kostenbesparingsprogramma en de vacaturestop blijven daarom intact, en nieuwe maatregelen sluit Rintel niet uit, al worden die stuk voor stuk aangekondigd. De vraag is niet meer of KLM winst maakt, maar of het tempo van margeherstel de brandstofvolatiliteit kan bijbenen.

Wie Air France-KLM aanhoudt of overweegt, kijkt dus niet naar het winstcijfer van dit kwartaal als eindpunt, maar naar het vierde kwartaal: hoeveel vluchten worden daadwerkelijk geschrapt, en blijft de prijsmacht in Azië en vracht overeind terwijl Europa achterblijft. Zolang die twee vragen open staan, blijft het bewijs van structureel herstel voorlopig.