ASML 5% hoger|Oracle-schok drukt SAP, niet chippers

Chips versus code

ASML steeg donderdag ruim 5 procent terwijl SAP op hetzelfde moment 4 procent verloor — beiden bewegen op AI-kapitaal, maar in tegengestelde richting. Goldman Sachs verhoogde donderdag de koersdoelen voor ASML, ASMI en Besi met als expliciete reden de versnelde AI-adoptie die de vraag naar chipmachines aanjaagt. Besi won 5,4 procent, ASMI 3,3 procent. Dat zijn geen bescheiden correcties omhoog — het zijn netto instroombewegingen van institutionele kopers die de koersdoelverhogingen als herpositioneringssignaal behandelden. De AEX bereikte opnieuw een all-time high op 1.061 punten, maar de aandrijving zat uitsluitend in de drie chippers; de brede Europese beurzen wonnen slechts een half procent. Wat dit divergentiemoment blootlegt is niet een neutrale sectorroulatie — het is een breuk in hoe de markt AI-capex verdeelt tussen wie de software levert en wie de machines bouwt om die software draaiend te houden. Die breuk begon de vorige dag in de VS en verplaatste zich donderdag naar Amsterdam.

Oracle infecteert SAP

Oracle presenteerde woensdag resultaten die op kwartaalniveau beter uitvielen dan verwacht, maar de aankondiging van miljardenzware investeringen in datacentra voor 2027 stuurde het aandeel 9 procent lager bij opening. Het mechanisme is niet moeilijk te traceren: Oracle signaleerde dat groei in cloud-softwareactiviteiten (SaaS) voor het eerste vertraagde terwijl de kapitaaluitgaven naar infrastructuur verplaatsen. JPMorgan-analist Toby Ogg paste dezelfde lezing toe op SAP en noemde Microsofts recente kwartaalcijfers als bevestiging dat het patroon breder is dan één bedrijf. SAP verloor 4,5 procent en zette de DAX onder druk; in Amsterdam verloren RELX en Wolters Kluwer 2 tot 3 procent. De kapitaalbeweging is hier concreet: institutionele posities in Europese kennissoftware werden verkleind op dezelfde dag dat chipmachineposities werden vergroot. Beide bewegingen zijn gefinancierd door hetzelfde thema — AI-capex groeit — maar de allocatielogica splitst: softwaremarges worden uitgeknepen door die capex, hardwareleveranciers profiteren er rechtstreeks van. Voor RELX en Wolters Kluwer is de vraag niet of AI de businessmodellen bedreigt, maar of de markt bereid is hun multiples te handhaven zolang de Oracle-SAP-lijn als precedent geldt. Die vraag is donderdag niet beantwoord.

Musk, Terafab, ASML

Terwijl dit alles in Amsterdam speelde, stond Elon Musk via een online verbinding op het interne ASML-evenement in de Brabanthallen. Het onderwerp: Terafab, zijn geplande chipfabriek in Texas die chips van begin tot eind wil produceren. ASML zou daarin een van de grootste toeleveranciers kunnen worden. Tegelijkertijd sloot donderdag de inschrijvingsperiode voor de SpaceX-beursgang — naar verwachting de grootste in de geschiedenis, met een meervoudige overtekening en een preindicatie van 171,50 euro tegenover een uitgifteprijs van 116,96 euro. De verbinding tussen SpaceX-kapitaalinstroom en Terafab-investeringscapaciteit is direct: Musk heeft naar schatting 75 miljard dollar nodig voor zijn ruimte- en AI-plannen, en de beursgang levert hem het vehikel daarvoor. Of ASML de Terafab-orders daadwerkelijk binnenhaalt, hangt af van exportvergunningen en geopolitieke ontwikkelingen rond chipmachines naar de VS — factoren die buiten de Goldman Sachs-rapport vallen en die het orderboek pas in 2027 of later zullen raken. De verificatiepositie voor beleggers in ASML is daarom tweeledig: de Goldman Sachs-upgrade is vandaag al geprijsd, maar de structurele vraag of de AI-hardware-stroom via Terafab in het orderboek belandt, wordt pas zichtbaar als SpaceX het kapitaal heeft opgehaald en Musk concrete toewijzingen doet. Zolang dat onbevestigd blijft, rust de koersstijging van donderdag uitsluitend op de korte-termijn institutionele herpositionering die Goldman Sachs in gang zette — niet op een structurele orderboekaanpassing. De positie keert om als de Terafab-plannen vertraging oplopen of als nieuwe chipregelgeving de leveringsroute blokkeert.