ASML|8,5% koersval na Chinese chipmachine-doorbraak

De klap op het Damrak

ASML kelderde maandag 8,5 procent en sloot op 1.431,80 euro, het laagste niveau sinds begin juni. Aanleiding was een bericht van technieuwssite The Information dat China is begonnen met de productie van eigen immersie-DUV-chipmachines. Ook toeleveranciers werden geraakt: Besi verloor bijna 10 procent en ASMI ruim 7 procent.

Volgens bronnen van The Information bouwt de door de Chinese staat gesteunde startup Shanghai Yuliangsheng Technology de eerste binnenlandse immersie-DUV-machines. Dit jaar gaan ongeveer vijf systemen naar SMIC, Hua Hong en ChangXin Memory Technologies, volgend jaar zouden er zo'n twintig volgen. ASML domineert dit segment met een marktaandeel van 98,7 procent.

ASML-topman Christophe Fouquet zei afgelopen april nog dat China vele, vele jaren nodig zou hebben om technisch aan te sluiten. De koersval van maandag suggereert dat beleggers dat inschatting nu in twijfel trekken. Daarmee verschuift de vraag van of China ASML kan bijbenen naar hoe snel dat kan gaan.

Hoe reëel is de dreiging

De eerste vraag die de koersreactie oproept, is of dit paniek is over een marginale ontwikkeling of het begin van een structurele verschuiving. Het antwoord ligt in de details die de bronnen van The Information zelf geven.

De Chinese systemen lopen qua prestaties en yield nog achter op ASML en moeten verder getest worden voordat grootschalige productie mogelijk is. Analist Janardan Menon van Jefferies noemt het systeem van Shanghai Yuliangsheng ronduit inferieur aan de NXT:1980i, het model dat ASML in grote aantallen naar China exporteert. Jefferies handhaaft een Houden-advies met een koersdoel van 1.650 euro, ruim boven de slotkoers.

Toch relativeert Jefferies de directe dreiging niet volledig. De grotere impact komt volgens de analist mogelijk van de Amerikaanse MATCH Act, die verkoop en service van DUV-machines aan China verder wil beperken. Jefferies schat dat die wet de omzet van ASML met circa 15 procent kan drukken, een veelvoud van wat het Chinese alternatief dit jaar kan realiseren. De vraag verschuift zo van technologie naar handelspolitiek.

Wat de koersgrafiek toevoegt

Naast het nieuws speelt ook de technische toestand van het aandeel mee. Met de val onder de 1.500 euro grens brak ASML door een niveau dat weken lang als steun fungeerde, samen met de onderste Bollinger Band. HSBC wijst op basis van de grafiek op een neerwaarts potentieel richting de zone van 1.300 euro.

Belangrijk voor de context: het Chinese aandeel in de omzet van ASML is al aan het krimpen, van 33 procent vorig jaar naar ongeveer 20 procent nu, deels door eerdere exportbeperkingen. Een verdere afkalving van die markt raakt dus een kleiner deel van het bedrijf dan een jaar geleden het geval was.

Dat levert een schijnbare tegenstelling op: terwijl de Chinese omzet van ASML terugloopt, veroorzaakt Chinees nieuws de scherpste koersreactie in maanden. Dat wijst erop dat de markt niet alleen reageert op de huidige omzetblootstelling, maar op wat het precedent betekent voor de lange-termijn monopoliepositie van het bedrijf.

Wat een houder nu weet

Voor wie het aandeel volgt, ontstaat een tweeledig beeld. Technisch analisten zoals HSBC zien op basis van de doorbroken steunniveaus verder neerwaarts potentieel. Fundamentele analisten zoals Jefferies handhaven ondertussen een koersdoel dat ruim boven de huidige koers ligt, omdat zij de directe impact van de Chinese machines nog beperkt inschatten.

Jefferies wijst er daarbij op dat eerdere berichten over Chinese kloons van ASML-machines in het verleden vaak overdreven bleken. Of dat ook nu het geval is, blijft voorlopig onbevestigd. De MATCH Act in het Amerikaanse Congres vormt het concrete ijkpunt om in de komende maanden te volgen: pas als die wet stemmen krijgt, verschuift het risico van een speculatief verhaal naar een gekwantificeerde omzetdreiging.