ASML herstelt na China-schok|Vraaggroei of AI-sentiment?

Herstel op de beurs

ASML is terug aan de kop van de Amsterdamse beurs, maar dat herstel vertelt nog geen simpel verhaal. De AEX bereikte dinsdag een record en ASML steeg 3,7 procent. De eerste conclusie ligt voor de hand: de angst voor Chinese concurrentie was overdreven. Toch is dat te snel. De koersstijging kwam in een brede opleving van technologieaandelen, aangejaagd door sterke Amerikaanse cijfers en enthousiasme rond AI.

De eerdere China-schok

Een week eerder keek de markt heel anders naar hetzelfde aandeel. ASML verloor terrein nadat berichten verschenen over Chinese machines voor immersie-DUV-lithografie. Tegelijk verslechterde het sentiment rond de enorme investeringen die nodig zijn voor AI-infrastructuur. Zelfs beter dan verwachte cijfers bij branchegenoot ASMI konden de chipsector toen niet redden. Beleggers vreesden dat klanten hun investeringen zouden vertragen én dat China op termijn minder afhankelijk zou worden van ASML.

China bouwt, maar vervangt nog niet

Die Chinese ontwikkeling is niet verzonnen, maar ze is ook nog geen bewezen vervanging. Volgens de berichtgeving zouden dit jaar ongeveer vijf Chinese DUV-machines worden gebouwd en volgend jaar twintig. ASML verwacht dit jaar zelf 130 vergelijkbare systemen te bouwen. Belangrijker: de Chinese machines zouden nog achterlopen op prestaties en chipopbrengst, de zogenaamde yield. Er zijn verdere tests nodig voordat grootschalige productie mogelijk is.

De juiste vraag verschuift

Daarmee verandert de juiste vraag. Het gaat niet langer om “kan China ASML morgen vervangen?”, maar om “hoe snel kan China de technische achterstand verkleinen, en in welk deel van ASML’s omzet begint dat pijn te doen?” China is nog altijd een belangrijke markt, al daalde het aandeel in de omzet volgens de berichtgeving van 33 procent naar ongeveer 20 procent. Voor de meest geavanceerde EUV-machines geldt bovendien al een exportverbod. Het directe risico zit dus vooral in minder geavanceerde DUV-systemen en in de mogelijkheid dat Chinese chipproducenten daar op termijn een alternatief krijgen.

De vraagmotor blijft actief

Tegenover die dreiging staat een ander concreet gegeven. ASML houdt vast aan een omzetverwachting van 43 tot 45 miljard euro voor 2026 en zegt dat klanten hun investeringen in nieuwe chipcapaciteit versnellen. Dat is de directe motor van het bedrijf: chipfabrikanten die nieuwe capaciteit bouwen, hebben lithografiemachines nodig. Als die investeringen daadwerkelijk in orders terechtkomen, kan de huidige koersopleving meer zijn dan alleen sentiment.

Rally is nog geen orderbewijs

Maar de artikelen bewijzen nog niet dat de koersstijging van dinsdag door nieuwe ASML-orders werd veroorzaakt. De beweging viel samen met een brede rally, sterke resultaten van AI-bedrijven en een koopadvies voor Besi. Ook het aandeleninkoopprogramma en het interimdividend van ASML zijn steunpunten voor aandeelhouders, maar ze zeggen niets over de omvang van de toekomstige vraag naar machines.

Wachten of betalen

Voor een chipfabrikant is dit uiteindelijk een beslissing over wachten of betalen. Wie wacht op goedkopere of eigen Chinese technologie, loopt het risico capaciteit later in gebruik te nemen. Wie nu bij ASML bestelt, koopt bewezen technologie, maar blijft blootgesteld aan exportregels en geopolitieke druk. Voor ASML is dat de kern van het verhaal: niet een plotselinge omzetbreuk, wel een markt waarin klanten en overheden steeds meer alternatieven proberen te creëren.

Wat beleggers nu volgen

Voor houders betekent dit dat de opleving geen vrijbrief is om het China-risico af te schrijven. Voor kijkers die overwegen in te stappen, is de belangrijkste observatie de komende periode of versnelde klantinvesteringen zichtbaar worden in orders en omzet, en of ASML zijn bandbreedte voor 2026 kan waarmaken. Als dat gebeurt, wordt de huidige rally fundamenteel sterker. Als Chinese machines hun yield snel verbeteren of leveringen opschalen, wordt de eerdere koersval begrijpelijker.

Voorlopig oordeel

Mijn voorlopige oordeel: de China-schok lijkt op korte termijn vooral een sentimentklap, maar de onderliggende concurrentiedreiging is structureel. ASML heeft nog steeds een grote technische voorsprong, terwijl de vraag vanuit AI en nieuwe chipcapaciteit steun biedt. Wat nog onbekend blijft, is hoe lang die investeringsgolf duurt en wanneer Chinese productie goed genoeg wordt om daadwerkelijk orders bij ASML weg te nemen.