SpaceX op 168 na beursdebuut|94x omzet, 4,9 mrd verlies

De grootste beursgang ooit in cijfers

SpaceX ging vrijdag naar de beurs via een introductiekoers van 135 dollar per aandeel. Het bedrijf haalde 75 miljard dollar op — de absolute recordbeursgang in de geschiedenis. De vraag bedroeg meer dan 150 miljard dollar voor een aanbod van 75 miljard. Dat zijn twee keer zoveel kooporders als er aandelen beschikbaar waren. Het aandeel opende op 150 dollar, 11 procent boven de introductiekoers. Aan het einde van de handelsdag sloot SPCX op 168,52 dollar, een stijging van bijna 20 procent. De marktwaarde steeg daarmee boven de 2 biljoen dollar — de zesde grootste beurswaarde ter wereld. Elon Musk is na deze beursgang officieel de eerste biljonair ooit, met een geschat vermogen van 1.050 miljard dollar. Voor Nederlandse beleggers is dit ook een primeur: voor het eerst konden particulieren hier meedoen aan de inschrijving. ING was een van de begeleidende banken en faciliteerde de deelname voor Nederlandse klanten. Nasdaq versoepelde zijn eigen regels zodat SpaceX direct toetrad tot de index van de 40 grootste fondsen. Dat betekent dat passieve ETF-beleggers automatisch SpaceX in portefeuille kregen, zonder actieve keuze. De AEX sloot vrijdag op 1.081 punten, een nieuw all-time high, mede dankzij sterke chipaandelen.

94 keer de omzet: de rekensom die beleggers bewust negeerden

Bij een slotkoers van 168,52 dollar handelt SpaceX tegen 93 tot 95 keer zijn jaaromzet. De omzet in 2025 bedroeg 18,7 miljard dollar, maar het bedrijf boekte ook een nettoverlies van 4,9 miljard. Ter vergelijking: Nvidia handelt op 20 tot 25 keer de winst, niet de omzet. SpaceX heeft geen winst, en toch is de waarderingsveelvoud hoger dan Nvidia, Amazon en Meta. Fidelity berekende een koers-omzetverhouding van 94x — in techland is dat uitzonderlijk hoog. Morningstar is openlijk kritisch en schat de werkelijke waarde op slechts 780 miljard dollar. Dat is minder dan 40 procent van de huidige marktwaarde van meer dan 2 biljoen dollar. Hier zit de kern van het probleem: twee serieuze analytische lezingen lopen 2,5 keer uiteen. Wie heeft gelijk — de markt die 168 dollar betaalde, of Morningstar dat 780 miljard als realistisch ziet? Het prospectus biedt een aanwijzing: SpaceX schat zijn totale adresseerbare markt op 28.500 miljard dollar. Maar 26.500 miljard van die 28.500 miljard is AI, niet ruimtevaart of raketten. SpaceX is in de eerste plaats een AI-bedrijf met raketten als infrastructuur — zo positioneert het zichzelf. Starlink genereerde in 2025 al 11,4 miljard dollar omzet, goed voor 60 procent van het totaal. Alleen Starlink is winstgevend; de rest van het concern verliest geld op vrijwel alle fronten. De plannen voor ruimtedatacenters zijn concreet beschreven in het prospectus, maar technisch nog onbewezen. Het koelprobleem in een vacuüm is reëel: het ISS kan maximaal 70 kilowatt warmte afvoeren. Eén Nvidia AI-serverkast heeft 140 kilowatt nodig — het dubbele van wat het hele ISS aankan. De aanname dat ruimtedatacenters schaalbaar en goedkoper zijn dan aardse alternatieven, is nog niet bewezen. Wie 168 dollar betaalt, betaalt voor een toekomst waarin vrijwel alles moet meevallen tegelijk.

Drie risico's die de koers kunnen raken vóór het einde van het kwartaal

Het eerste risico is zichtbaar bij de concurrenten: Virgin Galactic daalde 24 procent op de debuutdag. AST SpaceMobile verloor 11 procent, Rocket Lab 8 procent en Planet Labs 7 procent. Kapitaal vluchtte weg uit kleinere ruimtevaartbedrijven richting SpaceX — de klassieke leider-volger rotatie. Beleggers die sectorgenoten bezitten, voelden dit risico al op de eerste handelsdag. Het tweede risico is insider selling. SpaceX-medewerkers mogen aandelen gefaseerd eerder verkopen. De normale lock-upperiode van zes maanden is voor hen verkort naar stapsgewijze vrijgave. Elon Musk zelf moet zijn aandelen 366 dagen vasthouden, maar medewerkers niet per se. Zodra de eerste tranche vrijkomt, kan een grote hoeveelheid aandelen de markt overspoelen. Hoe de markt zo'n verkoopgolf verwerkt bij een koers die al 20 procent boven introductie staat, is onzeker. Het derde risico is de gedwongen ETF-aankoop via Nasdaq-100-opname binnen 15 handelsdagen. Als SpaceX snel in de Nasdaq 100 wordt opgenomen, moeten indexfondsen aandelen kopen ongeacht de prijs. Dat creëert een kunstmatige vraagpiek, gevolgd door een moment waarop die aankopen stoppen. Na die piek is de vraag: wie koopt er daarna nog bij op dit niveau? Grote Nederlandse pensioenfondsen hebben al aangegeven voorlopig niet in SpaceX te beleggen. Ze wijzen op governance: Musk behoudt 85,1 procent van het stemrecht na de beursgang. Aandeelhouders kunnen niet ingrijpen als CEO, en er zijn drempels voor rechtszaken tegen het bedrijf.

Wat NL beleggers nu concreet kunnen monitoren

De sleutelvariabele voor de komende weken is de Nasdaq-100-opname — wanneer en tegen welke koers. Als SpaceX binnen 15 handelsdagen wordt opgenomen, volgt een gedwongen aankoopgolf van indexfondsen. Dat geeft een tijdelijk koersprisma omhoog, maar ook een duidelijk moment waarop de vraag afneemt. Wie wil instappen met een betere risico-rendementsverhouding, wacht op een terugval na die piek. Morningstar noemde expliciet dat beleggers met geduld het aandeel later op een veel lagere koers kunnen kopen. De tweede variabele is het moment van de eerste insider selling tranche voor werknemers. Dat tijdstip is niet publiek bekend, maar wordt doorgaans bekendgemaakt in kwartaalrapportages. De derde variabele is de Starlink-omzet in het eerste kwartaal van 2026, verwacht in de komende maanden. Als Starlink versnelt boven 3 miljard dollar per kwartaal, versterkt dat de bull-case voor de lange termijn. Als de groei vertraagt, drukt dat de enige winstgevende divisie en valt het fundament weg. Voor de korte termijn is de vraag eenvoudig: betaal je 168 dollar voor een bedrijf met 4,9 miljard verlies? Alleen als je gelooft dat SpaceX zijn AI-ambities voor 2030 waarmaakt, is dat een verdedigbaar startpunt. Wie twijfelt, heeft een concreet anker: Morningstar op 780 miljard geeft een koersdoel van circa 60 dollar. Het verschil tussen 168 en 60 dollar beschrijft de omvang van het geloofssprong die de markt nu maakt.