GDP 2.8% กับดักตัวเลข|MPI 0.83% สัญญาณโรงงานแท้จริง

บริบท: ตัวเลขที่มองเห็นกับสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในโรงงาน

ไตรมาสแรกของปี 2569 ตัวเลขผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศขยายตัว 2.8% เทียบช่วงเดียวกันปีก่อน ตัวเลขนี้ดูสอดคล้องกับยอดส่งออกที่เติบโต 15.5% และการไหลเข้าของคำสั่งซื้อล่วงหน้าก่อนมาตรการภาษีสหรัฐฯ จะมีผลบังคับใช้ อย่างไรก็ดี เมื่อพิจารณาดัชนีผลผลิตอุตสาหกรรมหรือ MPI ในช่วงเวลาเดียวกัน พบว่าขยายตัวเพียง 0.83% เท่านั้น และอัตราการใช้กำลังการผลิตยังวนเวียนอยู่ในกรอบ 57 ถึง 61% ต่อเนื่องมาหลายไตรมาส โดยล่าสุดอยู่ที่ 61.26%

ความแตกต่างระหว่าง GDP กับ MPI นี้ไม่ใช่เรื่องบังเอิญ แต่เป็นสัญญาณที่นักวิเคราะห์หลายสำนักเรียกว่าการค้าแบบผ่านทาง กล่าวคือ สินค้าถูกนำเข้ามาประกอบหรือส่งต่อผ่านประเทศไทยโดยไม่ได้สร้างมูลค่าเพิ่มหรือการจ้างงานในภาคการผลิตที่แท้จริง ยอดส่งออกไปสหรัฐอเมริกาในช่วงสี่เดือนแรกปีนี้พุ่งขึ้น 42.4% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน แต่เมื่อหักสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับการยกเว้นภาษีออก ตัวเลขยังคงโต 17% ซึ่งบ่งชี้ว่าการเร่งส่งออกล่วงหน้าเป็นตัวขับเคลื่อนหลัก ไม่ใช่การขยายกำลังการผลิตที่แท้จริง

ขณะเดียวกัน ดุลบัญชีเดินสะพัดของไทยส่งสัญญาณเตือนที่ชัดเจนยิ่งกว่า ตลอดทั้งปี 2568 ไทยเกินดุลบัญชีเดินสะพัดรวม 15,900 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ทว่าในเดือนเมษายน 2569 เพียงเดือนเดียว ไทยกลับขาดดุล 7,600 ล้านดอลลาร์ และยอดสะสมตั้งแต่ต้นปีจนถึงเมษายนติดลบแล้ว 4,400 ล้านดอลลาร์ การพลิกกลับของดุลบัญชีเดินสะพัดในช่วงเวลาสั้นเพียงเดือนเดียวนับเป็นหนึ่งในการเปลี่ยนแปลงที่รวดเร็วและรุนแรงที่สุดในรอบหลายปี

ในตลาดหุ้นวันนี้ SET ปรับตัวขึ้นทะลุ 1,600 จุดในช่วงเช้า โดยมีแรงซื้อหุ้นกลุ่ม DELTA และพลังงานเป็นตัวนำ ขณะที่ JAS พุ่งขึ้น 12.73% จากกระแสข่าวว่าบริษัทกำลังใกล้คว้าลิขสิทธิ์ถ่ายทอดสดฟุตบอลโลก 2026 หลัง TrueVisions ถอนตัว และบล.กรุงศรีปรับเป้า SET ปี 2569 ขึ้นเป็น 1,680 จุด อ้างอิงกระแส FDI ที่ยังไหลเข้าในกลุ่ม Data Center และโครงสร้างพื้นฐานดิจิทัล

ความขัดแย้ง: GDP ดี แต่โรงงานไม่โต — สัญญาณ Deindustrialization ก่อนเวลา

หัวใจของความขัดแย้งนี้คือคำถามว่า GDP ที่เติบโต 2.8% สะท้อนกิจกรรมเศรษฐกิจที่แท้จริงในประเทศ หรือเป็นเพียงตัวเลขที่ขับเคลื่อนโดยการค้าผ่านทางซึ่งไม่สร้างฐานรายได้ที่ยั่งยืน นายพชร นริพทะพันธุ์ กรรมการ ก.ล.ต. ชี้ให้เห็นว่าในภาวะปกติหากการส่งออกขยายตัวแรง MPI ควรพุ่งขึ้นอย่างน้อย 3 ถึง 5% แต่กลับไม่เป็นเช่นนั้น สิ่งที่ดึง MPI ขึ้นในไตรมาสนี้ล้วนเป็นสินค้าโภคภัณฑ์ขั้นต้น ไม่ใช่อุตสาหกรรมมูลค่าสูง

นักวิเคราะห์ที่มองบวกใช้เหตุผลว่า FDI กลุ่ม Data Center กำลังมาทดแทนอุตสาหกรรมเดิม WHAUP กำลังรอเซ็นสัญญาขายน้ำให้ Hyperscale Data Center ปริมาณ 17 ถึง 29 ล้านลูกบาศก์เมตร ในไตรมาสสองและสามนี้ เนื่องจาก Data Center ใช้น้ำมากกว่าอุตสาหกรรมทั่วไปถึง 12 ถึง 16 เท่า เป็นวัฏจักรรายได้ประจำที่มีอัตรากำไรสูง อีกทั้งออมสินออกหุ้นกู้เพื่อความยั่งยืนครั้งแรก วงเงิน 20,000 ล้านบาท มียอดจองเข้ามาเกือบ 70,000 ล้านบาท หรือ Oversubscribed 3.5 เท่า แม้อัตราดอกเบี้ยเพียง 1.40 ถึง 1.59% ต่อปี ซึ่งบ่งชี้ว่าสภาพคล่องในตลาดยังมีสูง

แต่สมมติฐานที่ซ่อนอยู่เบื้องหลังมุมมองบวกนั้นคือ FDI ดิจิทัลจะสร้างการจ้างงานและรายได้แทนฐานอุตสาหกรรมเดิมได้จริง ขณะที่ข้อมูลดุลบัญชีเดินสะพัดที่พลิกจากบวกเป็นลบ 4,400 ล้านดอลลาร์ในสี่เดือน มาจากการนำเข้าชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์และน้ำมันที่เร่งสูงขึ้นผิดปกติ ซึ่งแปลว่าการเร่งส่งออกล่วงหน้าเดินมาพร้อมกับการนำเข้าต้นทุนที่ระบายทุนสำรองออกอย่างรวดเร็ว และเมื่อ Front-loading หมดแรง ตัวเลขจะสะท้อนความเป็นจริงมากขึ้นในไตรมาสที่สอง

แนวโน้ม: Section 301 ไม่มีเพดาน ไม่มีนาฬิกา — ไตรมาส 2 เจอแรงกดดัน 3 ชุดพร้อมกัน

ไตรมาสที่สองของปี 2569 จะเป็นบทพิสูจน์ว่าเศรษฐกิจไทยมีความแข็งแกร่งเชิงโครงสร้างจริงหรือไม่ โดยมีแรงกดดันสามชุดที่กำลังมาพร้อมกัน

ชุดแรกคือมาตรา 301 ของสหรัฐอเมริกา หลังจากที่ศาลสูงสุดตัดสินว่า IEEPA ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ฝ่ายบริหารสหรัฐฯ เปลี่ยนไปใช้ Section 301 ซึ่งต่างจากมาตรการก่อนหน้าอย่างมีนัยสำคัญ ไม่มีเพดานอัตราภาษีและไม่มีกำหนดระยะเวลาหมดอายุ ไทยอยู่ในกลุ่ม 60 ประเทศที่ถูกสอบสวน ในอัตราเบื้องต้น 12.5% เส้นตายยื่นคำร้องคือวันที่ 22 มิถุนายนนี้ และไต่สวนสาธารณะวันที่ 7 กรกฎาคม ผลกระทบต่อ SET คาดว่าต่ำกว่า 0.5% ของรายได้รวมในระยะสั้น แต่เครื่องมือที่ไม่มีนาฬิกาจับเวลาเป็นความเสี่ยงเชิงโครงสร้างที่ตลาดยังไม่ได้ประเมินครบถ้วน

ชุดที่สองคือราคาพลังงาน การส่งออก HDD ของไทยไปสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์หดตัว 31% ในช่วงมีนาคมถึงเมษายนหลังการปิดช่องแคบฮอร์มุซ และหากความขัดแย้งในตะวันออกกลางยืดเยื้อ 6 ถึง 9 เดือน ราคาน้ำมันอาจพุ่งสู่ 135 ถึง 145 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งในกรณีนั้น GDP ของไทยอาจเหลือเพียง 0.2% ต่อปีพร้อมเงินเฟ้อ 5.8%

ชุดที่สามคือแรงแข่งขันหลัง Front-loading หมดแรงขับ สินค้าจีนที่ถูกเบี่ยงเส้นทางจะกลับมากดดันราคา และ PMI ความเชื่อมั่นที่ต่ำสุดในรอบ 4.5 ปีจะเริ่มสะท้อนในตัวเลขคำสั่งซื้อใหม่ของไตรมาสหน้า

สัญญาณที่จะบอกว่าแนวโน้มเชิงบวกยังอยู่คือ MPI ไตรมาสสองต้องหลุดออกจากกรอบ 61% ขึ้นไปอย่างมีนัยสำคัญ พร้อมกับดุลบัญชีเดินสะพัดที่กลับมาเป็นบวกอีกครั้ง ส่วนสัญญาณที่จะยืนยันว่าความเสี่ยงเชิงโครงสร้างเริ่มมีน้ำหนักคือหาก MPI ไม่ขยับแม้ Section 301 ยังอยู่ระหว่างกระบวนการและสินค้าอิเล็กทรอนิกส์ยังได้รับยกเว้น นั่นจะยืนยันว่าการส่งออกที่โตแรงนั้นไม่ได้ผ่านโรงงานในประเทศจริง

ไตรมาสสองจะตอบคำถามที่ไตรมาสหนึ่งยังค้างไว้ — ว่า GDP +2.8% คือฐานที่มั่นคง หรือเป็นตัวเลขสุดท้ายก่อนที่แรงกดดันสามชุดจะมาพร้อมกัน