BSP Jumbo Hike Banta 7.9%|Isang Rate Cut Sapat Ba?

Merkado Ngayong Araw: Pagbabago sa Gitna ng Takot

Ang Bangko Sentral ng Pilipinas ay nagbigay na ng sorpresang pagtaas ng rate noong nakaraang linggo — ngunit ang presyo ng pagkain at gasolina ay patuloy na tumaas. Sa unang araw ng Hunyo 2026, ang pisong Pilipino ay nagsara sa P61.746 bawat dolyar, na nagpapatunay na ang pinaka-mababang antas nito sa kasaysayan. Samantala, ang Philippine Stock Exchange Index o PSEi ay tumaas ng 26.22 puntos upang magsara sa 6,394.77 — isang tumalon matapos ang tatlong sunud-sunod na pagbaba.

Ang pagtaas ng PSEi ay hindi dumating dahil sa maliwanag na pag-unlad ng ekonomiya. Dumating ito dahil sa bargain hunting, kung saan ang mga dayuhang mamumuhunan ay nagpasok ng netong P107.99 milyong piso sa merkado habang ang mga lokal na kalahok ay nag-iingat. Ang mga stock sa serbisyo ang nanguna sa pagtaas ng 1.65 porsyento, samantalang ang mga industriyal na papel ay bumagsak ng 0.72 porsyento. Ang DigiPlus Interactive ang pinaka-aktibong gainer sa 4.8 porsyento, habang ang Semirara Mining ay bumagsak ng 13.6 porsyento — ang pinakamalaking pagbaba sa loob ng isang araw.

Ang sentro ng alalahanin sa merkado ngayon ay hindi ang PSEi mismo. Ang tunay na tanong ay kung magkano pa ang itatataas ng BSP ng mga rate bago matapos ang taong ito. Ang BSP ay inihayag na ang inaasahang inflation para sa Mayo 2026 ay nasa pagitan ng 7.1 at 7.9 porsyento — na may ilang ekonomista mula sa mga bangko tulad ng BPI, Chinabank, at UnionBank na nagtataya ng hanggang 8.3 porsyento. Ang inflation ng Abril ay nasa 7.2 porsyento. Ang agwat sa pagitan ng BSP target na dalawang porsyento at ng aktwal na sitwasyon ay lumawak sa mahigit limang porsyentong puntos.

Ang BCDA ay nilagdaan ang tatlong kasunduan sa mga Hapones na kumpanya para sa mga proyekto ng enerhiya at imprastraktura sa New Clark City sa Tarlac, na nagbibigay ng bahagyang positibong balita sa larangan ng pamumuhunan. Ngunit ang mga ganitong pangmatagalang proyekto ay hindi mababago ang presyo ng bigas ngayon o ang halaga ng dolyar bukas.

BSP Rate Hike: Sapat Ba ang Isang Pagtaas?

Dito nagsisimula ang katanungan na hindi pa nasasagot ng merkado. Ang BSP ay nagtaas ng rate ng 25 base points noong nakaraang linggo — ang unang pagtaas sa loob ng dalawang taon. Ngunit ang lead economist ng Bank of the Philippine Islands na si Emilio Neri Jr. ay nagbigay ng babala na kung ang inflation ng Mayo ay lalampas sa 9 porsyento, ang BSP ay maaaring mag-deliver ng "isang serye ng malalaking pagtaas" bago dumating ang Agosto. Hindi ito isang simpleng babala. Ito ay nagpapahiwatig na ang isang 25bp na pagtaas ay maaaring hindi sapat para mapigilan ang inflation na umabot sa mas mataas na antas.

Ang unstated na palagay na hawak ng maraming kalahok sa merkado ay ito: ang isang rate hike ay nagbibigay ng senyales ng determinasyon ng BSP, at ang senyalong ito ay sapat para mapahinto ang pagdausdos ng piso. Ngunit ang peso ay nagsara pa rin sa P61.746 — mas mababa kaysa sa anumang antas bago ang surprise hike. Ang pagdausdos ng piso ay direktang nagpapataas ng imported inflation, lalo na sa langis at pagkain. Ang mga presyo ng bigas, gulay, at karne ang pangunahing nagtutulak ng inflation ayon sa BSP — at ang piso ay isang channel na nagpapalaki ng mga halagang ito.

Ang mga ekonomista ng UnionBank ay nagsaad na ang inflation malapit sa o higit sa 8 porsyento sa Mayo ay maaaring mag-udyok ng "preemptive" na off-cycle hike bago ang opisyal na Hunyo 18 na pulong ng BSP. Ang Chinabank naman ay inaasahang 25bp na pagtaas sa Hunyo at sa Agosto. Ngunit ang BPI ay naglalagay ng posibilidad ng isang mas agresibong "jumbo series" — na nangangahulugan ng posibleng 50bp sa isang pulong, o maraming consecutive hikes sa loob ng ilang buwan.

Ngunit dito nagsisimula ang ikalawang layer ng katanungan: kung ang BSP ay mag-hike ng mas agresibo, ang epekto sa mga domestic borrower — mga MSME na already nakikipaglaban sa mahinang benta at mataas na gastos sa operasyon — ay maaaring maging mas mapanganib kaysa sa mismong inflation. Ang chairman ng FilCeb na si Rey Calooy ay nagpahayag na ang maraming negosyo ay nakararanas ng mas mahinang benta dahil sa inflation at pagtaas ng presyo ng mga batayang kalakal. Kung ang rate ay tataas ng higit pang mabilis, ang cost of capital para sa mga maliliit na negosyo ay lalaki pa, at ang demand ay maaaring mas lumala pa. Ito ang tensyon na hindi pa nalulutas ng kasalukuyang rate na 4.5 porsyento.

Hunyo 18: Ang Araw na Mapapanood ng Lahat

Ang unresolved na tanong mula sa nakaraang dalawang layer ay ito: ang BSP ba ay mag-hike ng 25bp lamang sa Hunyo 18, o magsasagawa ng mas malaking galaw — at kung gaano kalaking galaw ang kailangang gawin upang mapigilan ang peso at ang inflation nang sabay-sabay?

Ang kasaysayan ay nagbibigay ng ilang parallel na maaaring gamitin bilang batayan. Noong 2018, ang BSP ay naglunsad ng serye ng rate hikes upang labanan ang mataas na inflation — nag-raise ng 175 base points sa loob ng ilang buwan. Ang peso noong panahon na iyon ay nagsimulang mag-recover pagkatapos ng ikatlo o ikaapat na pagtaas, hindi pagkatapos ng una. Kung ang pattern ay magpapatuloy, ang isang 25bp sa Hunyo ay maaaring hindi pa sapat para mapigilan ang pagdausdos.

Ang kondisyon para sa pagpapatuloy ng inflation pressure: kung ang May CPI print — na inaasahang ilalabas sa unang linggo ng Hunyo — ay lalampas sa 8 porsyento, ang off-cycle hike bago ang Hunyo 18 ay magiging posible, at ang mga rate-sensitive na papel tulad ng mga real estate at utility stocks sa PSEi ay malamang na matatamaan. Ang kondisyon para sa stabilisasyon: kung ang piso ay bumalik malapit sa P60 matapos ang anumang off-cycle aksyon ng BSP, ang channel ng imported inflation ay magsisimulang humina, at ang BPI's jumbo hike scenario ay magiging mas mababa ang posibilidad.

Ang foreign investors na nagpasok ng P107.99 milyong piso ngayon sa PSEi ay lumipat na — ngunit ang mga lokal na mamumuhunan at MSME borrowers ay hindi pa nasusundan. Ang agwat sa pagitan ng dalawang grupong ito ay ang pinaka-observable na tensyon sa merkado ngayon: kung ang May CPI ay lalabas sa loob ng linggu-linggo, malalaman natin kung ang foreign early entry ngayon ay tama o maagang dumating.

Ang P61.746 ay hindi lamang isang numero ng FX. Ito ay ang threshold na nagtatakda kung gaano kalakas kailangang kumilos ang BSP. Kung ang piso ay patuloy na lumubog, kahit na ang BSP ay mag-hike sa Hunyo 18, ang totoong pagsubok ay magaganap sa Agosto — at doon malalaman kung ang rate cycle na ito ay magtatagumpay sa pagpigil ng inflation na nang matagal nang lumagpas sa target.