BAYKAR Avrupanın Kalbinde|Fransanın Hain İlanı Ne Anlama Geliyor?

Türkiye'nin Savunma Sermayesi Hangi Cephede Konuşlanıyor?

Türk bir savunma şirketinin İtalyan bir fabrikayı satın alıp Fransız bir firma ile mühimmat entegrasyonu imzalaması, Atina basınında ittifak tartışması başlatıyorsa, bu artık teknik bir iş birliği haberinden ibaret değildir. Baykar, Piaggio Aerospace'i bünyesine kattı ve Fransız Safran'ın Euroflir 410 elektro-optik sistemini Bayraktar TB2 platformlarına entegre eden anlaşmayı imzaladı. EFES 2026 tatbikatında ROKETSAN, ASELSAN ve MKE'nin yerli sistemleri 50 ülkeden gözlemci önünde saha testine girdiği sırada bu anlaşma geldi. İki gelişmenin aynı haftaya denk gelmesi tesadüf değil; birinin sermayesi yurt dışında konuşlanırken diğeri yurt içinde güç gösterisi yapıyor.

Borsa İstanbul, bu tabloya karşın haftayı baskı altında geçirdi. BIST 100 on beş bin seviyesinden sert döndü. Küresel tahvil piyasalarında, Japonya'nın on yıllık faizi 1996'dan bu yana zirveye taşındı; ABD tahvil faizleri de otuz yılın en yüksek seviyesine yaklaştı. CGTN Türk haberlerine göre dolar/TL 45,57 ile haftayı kapattı; ING ise on iki aylık tahminini 56,30'a yükseltti. Bu küresel satış baskısı BIST'i de vurdu — sanayi şirketleri zararda, bankalar ise kâr rekorunda ayrıştı. Baykar'ın Avrupa hamlesi bu ikiye bölünmüş tablonun tam ortasına düştü. Ancak Atina'nın bu hamleye "Fransa hain" diye tepki vermesi, siyasi okumayı asıl soru hâline getiriyor.

Savunma İhracatçısı mı, Yoksa Avrupa Savunma Ortağı mı?

Baykar-Safran anlaşmasının ürettiği gerilim şuradan kaynaklanıyor: Safran, NATO üyesi Fransa'nın stratejik savunma tedarikçisi. Bu şirketin sensör sistemini Türk insansız hava araçlarına monte etmesi, Atinalı yorumculara göre yalnızca ticari bir tercih değil; Fransa'nın bölgesel önceliklerini yeniden tanımlayan bir pozisyon değişikliği. Yunan medyasının "hain" olarak nitelendirdiği bu adım, Baykar'ın Piaggio Aerospace satın almasıyla birleşince Türkiye'nin Avrupa savunma ekosisteminin içine çektiği algısını yarattı.

Burada sermaye akışının hangi yönde ilerlediğine bakmak gerekiyor. Baykar dışarıya çıkıyor: İtalya'da üretim tesisi, Fransız sensör entegrasyonu. HAZAR Savunma ise içeriye giriyor: Yalova'da yeni zırhlı araç üretim tesisi ve on ülkeye 627 araç ihraç eden bir Türkiye üzerinden ihracat hamlesi. THYAO da dışarıya açılıyor: TAV, Almatı Havalimanı için Kazakistan ile protokol imzaladı; THY İstanbul-Dubai hattını yeniden düzenleyerek Antalya Havalimanı'nda yeni CIP salonu açtı. Yani üç ayrı sektör aynı anda dışarıya sermaye taşıyor. Atina'nın gördüğü tehdit yalnızca Baykar değil; bu sermaye hareketinin toplamı.

Ama işte asıl sorun burada başlıyor. Savunma ortaklığı kurmak ittifak garantisi değil. Safran ile anlaşma teknik entegrasyon düzeyinde kalıyorsa Fransa'nın jeopolitik tercihini değiştirmez. Türkiye'nin Avrupa savunma ekosisteminin parçası sayılabilmesi için tek bir anlaşmanın değil, kalıcı tedarik zinciri pozisyonunun kurulması gerekiyor. Bu eşiği henüz kimse test etmedi.

Eşik Test Edilmeden Sonucu Okumak Mümkün mü?

Burada kalan soru şu: Baykar'ın Avrupa hamlesi BIST'teki savunma sanayi hisselerine nasıl yansıyacak? ASELS ve ROKETSAN gibi tiker'lar EFES 2026'da gövde gösterisi yaparken, küresel faiz baskısı altında değerleme baskısına maruz kalan bir borsada bulunuyorlar. ING'nin dolar/TL için açıkladığı 56,30'luk on iki aylık tahmini, döviz geliri yüksek savunma ihracatçıları için kâr potansiyeli anlamına geliyor — ama aynı oran ithal bileşen maliyetlerini de yukarı taşıyor.

Tarihe bakıldığında, Türk savunma şirketlerinin uluslararası iş birliği anlaşmaları imzaladıktan sonra kısa vadede borsada primin anında gelmediği görülüyor; prim, ihracat sözleşmelerinin kamuoyuna açıklandığı dönemlere yayılıyor. 2019'da S-400 krizinin ardından ASELS'in değer kaybı bu ilişkinin ne kadar kırılgan olduğunu gösterdi. Şimdi ise kriz değil, entegrasyon var — bu fark sermaye akışını hangi koşulda değiştirir?

Devam senaryosu için izlenmesi gereken eşik: Baykar-Piaggio üretim tesisinin Avrupa savunma bütçelerinden sipariş alıp almadığı — ki bu Euroflir entegrasyonundan on kat daha büyük bir sözleşme boyutuna işaret eder. Tersine senaryo için: Yunanistan'ın diplomatik baskısı Fransa'nın Safran onayını geri çekmesine neden olursa, anlaşma kâğıt üzerinde kalır ve ASELS ile ROKETSAN'daki ihracat beklentisi fiyatlardan silinir. Türkiye-Almanya Stratejik Diyalogu'nun bugün Berlin'de yeniden başlaması bu bağlamda kritik bir veri noktası — ama ittifak mimarisi mi değişiyor, yoksa takvim mi doldu?