BIST 14.000 & Beyaz Et Baskısı|Banka Rallisi Kalıcı mı?

Petrol Düşer, Borsa Uçar

BIST 100 endeksi bugün %2,38 yükseliş ile 14.069 puana ulaştı ve psikolojik 14.000 barajını aştı. Ama bankacılık endeksindeki %7'lik prim, o gün gerçekleşen olayların düz bir özetiyle açıklanamaz.

Orta Doğu'da ABD-İran anlaşması haberlerinin yayılması, Brent petrolün varil fiyatını günün ortasında %3 düşürerek 86,50 dolara indirdi. Bu düşüş tek başına Türkiye için güçlü bir sinyal taşıyor; ülkenin enerji ithalatı GSYİH'nın önemli bir bölümünü oluşturuyor. Petrol fiyatındaki her kalıcı geri çekilme, cari açık üzerindeki baskıyı doğrudan hafifleterek TCMB'nin politika esnekliğini genişletiyor.

Piyasa bu mekanizmayı bankacılık hisseleri üzerinden fiyatladı. Nisan ayı cari açığının 5,7 milyar dolar geldiği ve piyasa anketinin yıl sonu enflasyon beklentisini %29,14'e taşıdığı bir gün düşünüldüğünde, bankacılıkta %7'lik prim, makro tablonun açıkça olumluya döndüğü anlamına gelmiyor. Yurt içi kurumsal alıcıların enerji fiyat düşüşünü TCMB'nin faiz sabit tutma kabiliyetinin yeniden fiyatlanması olarak değerlendirdiği görünüyor.

Teknik kırılım da bu yorumu destekliyor. Analistler 50 günlük hareketli ortalama olan 13.902 seviyesinin üzerindeki kapanışı ilk hedef olarak gösterirken endeks bu seviyeyi geçerek 14.212 ve ardından 14.532 puanı potansiyel hedef konumuna taşıdı. Trive Yatırım değerlendirmesine göre bankacılık endeksindeki "bariz sıkışma" bugün şiddetle yukarı kırıldı.

Ancak İran cephesinden resmi onay hâlâ gelmedi. Haberler Mehr Haber Ajansı'na dayandırılıyordu ve benzer olumlu sinyallerin geçmişte İran tarafından yalanlandığı hatırlatıldı. Bu belirsizlik, jeopolitik rahatlama senaryosuna bağlı bankacılık alımının hangi koşulda geri çekilebileceğini sormayı zorunlu kılıyor.

Beyaz Et Baskısı ve Enflasyon Algısı

Bankacılık rallisinin devam koşulunu sorgularken aynı gün patlak veren bir iç olay, TCMB'nin dezenflasyon güvenilirliğine yapılmış ciddi bir meydan okuma olarak değerlendirilmeli.

Adalet Bakanı'nın açıklamasıyla birlikte Şenpiliç, Banvit (BANVT), Keskinoğlu, Lezita ve 9 daha farklı şirketi kapsayan operasyonda 13 firmanın yönetimine denetim kayyumu atandı, 32 yönetici gözaltına alındı. Suçlama açık: serbest rekabeti bozarak haksız fiyat artışları yaratmak ve tüketici aleyhine piyasayı yönlendirmek. Operasyon İstanbul, Ankara, Balıkesir, Bursa ve dört ilde eş zamanlı gerçekleşti.

Kayyum haberi BANVT hissesini anında %4 düşürdü. Bu fiyatlamanın ötesinde asıl sorun, Türkiye'nin gıda enflasyonu anlatısına etki eden yapısında. TCMB'nin yıl sonu enflasyon tahminini %26'ya yükselttiği, piyasa katılımcılarının ise %29,14'e taşıdığı bir ortamda, en büyük protein arz grubunun fiyatlama mekanizmasının devlet müdahalesiyle kırılması çelişkili bir sinyal gönderiyor.

Kısa vadede bu müdahale piyasaya, "hükümet enflasyonu ciddiye alıyor" mesajı olarak okunabilir. Ancak orta vadede aynı müdahale arz zincirini daraltabilir; kayyum altındaki şirketlerin yatırım kararlarını askıya alması üretim kapasitesini kısıtlayabilir ve tam da enflasyonla mücadele edilmesi gereken dönemde arz kaynaklı bir baskı yaratabilir.

Yabancı kurumsal yatırımcılar bu ikilik karşısında net pozisyon değişikliğine gitmedi; gün içi işlem verisi mevcut değil. Ama bankacılık endeksindeki alımın kalıcılığı, kısmen bu gıda-fiyat baskısının ne yöne evrileceğine bağlı. TCMB enflasyon beklentileri %29'u aşmış durumda ve dezenflasyon sürecinin yeniden başlaması için gerekli koşulun ne olduğu henüz netleşmemiş. Eğer beyaz et operasyonu arz zincirini zorlarsa enflasyon beklentileri yükselmeye devam edecek; bu da TCMB'nin faiz sabit tutma kapasitesini kısıtlayarak bankacılık için açılan yükseliş penceresini kapatacak.

Analistlerin TCMB'nin yıl sonu politika faizini %34 olarak beklediğini ve haziran toplantısında değişiklik öngörülmediğini hatırlatmak gerekiyor. Bankacılık rallisinin haklı çıkacağı senaryo şu: İran anlaşması tescillenir, petrol 80 doların altında tutunur ve gıda arzı büyük hasar görmeden kayyum süreci hızla sonuçlanır. Bu koşulların biri bozulursa endeksin 50 günlük ortalamayı yeniden test etmesi güçlü bir izleme değişkeni olarak öne çıkıyor.