BIST Rallisi %3.62|Yabancı 293mn Sattı

Yabancı Çıkış, Yerli Ralli

BIST 100, 3 Haziran'da yüzde 3,62 yükselerek 14.200 puandan kapandı. Peki bu günün aynı haftasında yabancı yatırımcılar 293,1 milyon dolarlık net hisse satışı yaparak 2,5 ayın en sert çıkışını gerçekleştirmişti. Tahvil tarafında ek 334,8 milyon dolarlık çıkışla birlikte yabancı net satış toplamı 628 milyon doları aştı. Bir endeks bu ölçekteki çıkışın ortasında yüzde 3,62 yükselebiliyorsa, sorun fiyatta değil, kim aldığında.

THYAO (Türk Hava Yolları) ve ASELS (Aselsan) bu rallinin en aktif kağıtları arasında yer aldı. Yabancı çıkışını emen tarafta yerli kurumsal akışlar ve bireysel yatırımcı alımları öne çıktı. Teknoloji alt endeksi yüzde 5,81 ile bütün sektörleri geride bıraktı — bu oran SpaceX IPO haberlerinin global risk iştahına katkısından beslenmiş bir yansıma. Ancak bu alımın pozisyon baskısı altındaki yatırımcıların satışını doğrudan karşılaması, fiyatı sürdüren mekanizmanın ne kadar derine indiği sorusunu yanıtsız bırakıyor.

Rallinin kırılganlığı, yabancı akışının yönünde değil hızında saklı. Söz konusu çıkış 13 Mart haftasından bu yana görülen en sert haftalık satış olarak kayıtlara geçti ve iki ardı ardına satış haftası art arda birikiyor. Bu yapı, piyasayı taşıyan yerli alımın her yeni yabancı satış dalgasında daha büyük bir yükü devralmak zorunda kaldığı anlamına geliyor. Yerli kurumsal alımın hangi koşulda bu yükü bırakabileceği sorusu ise gündemin bir sonraki katmanında.

Goldman, OECD, TCMB

Yerli kurumsal alımın maliyet eşiğini belirleyen değişken TCMB faiz yolu — ve o yol şu anda dışarıdan sıkıştırılıyor. OECD, Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini yüzde 3,3'ten yüzde 3,1'e indirdi. Goldman Sachs ilk çeyrekte açıklanan yüzde 2,5 büyümeyi referans göstererek yılsonu için yüzde 2,7 tahminini tescil etti. EBRD ve Citi da aynı hafta aşağı yönlü revizyonlarını açıkladı. Dört kurumun aynı anda konuşması, revizyon sürecinin tamamlandığını değil, yeni bir çerçevenin yükseldiğini gösteriyor.

Goldman raporu fiyat hareketini değil, pozisyon baskısını derinleştirdi. İhracattaki sert daralma ve genişleyen ticaret açığı, TCMB'nin kredi büyüme sınırlarını sıkılaştırmasına yol açtı. Kısıtlamaların görece etkisiz kalma riski ise bankanın daha ağır adımlar atmak zorunda kalabileceğine işaret ediyor. OECD bu ihtimali açıkça ismini koyarak dile getirdi: enflasyondaki yavaşlama beklentilerin altında kalırsa faiz artışı kaçınılmaz hale gelir.

BIST rallisini taşıyan yerli kurumsal alım, sabit getiri araçlarına kıyasla hisse değerlemesinin görece cazip kaldığı varsayımına oturuyor. TCMB'nin faiz artış gündeme gelmesi bu varsayımı doğrudan zedeler — sabit getirinin maliyeti yükselirse hisse ağırlığını artırmanın rasyoneli çözülmeye başlar. Bu dinamiğin hız kazanıp kazanmayacağını belirleyecek veri Mayıs enflasyonu, açıklanma tarihi ise 5 Haziran'a ertelendi. Enflasyonun 5 Haziran'da ne çıkacağı, yerli kurumsal alımın BİST'teki varlığını test edecek ilk somut eşik.

BOJ ve EM Kırılganlığı

TCMB'yi faiz artışa zorlayacak dış baskı tek kanaldan gelmiyor. Japonya Merkez Bankası Başkanı Ueda, 15-16 Haziran toplantısında politika faizini yüzde 0,75'ten yüzde 1,00'e yükseltme ihtimalini yüzde 85 olarak fiyatlayan bir piyasaya mesaj verdi. BOJ'un 2024'ten bu yana yürüttüğü normalleşme sürecinde yen taşıma pozisyonlarının kapanması küresel EM çıkışını tetikleyen bir mekanizma olarak defalarca çalıştı. 10 yıllık Japon tahvil getirisi son 29 yılın en yüksek seviyesinde seyrediyor.

Bu kez fark şu: Japonya'da enerji şoku kökenli enflasyon BOJ'u baskı altında tutuyor ve Haziran kararı kurulun en şahin üyelerinden birinin görev süresinin dolmasından önceki son oylama. Faiz artışının gerçekleşmesi durumunda yenin değer kazanması, EM varlıklarından genel bir çıkış dalgasını tetikleyebilir. Bu dalgada BİST'in konumu, yabancı çıkışının hâlâ sürdüğü ve yerli kurumsal alımın zaten genişleyen bir yükü taşıdığı bir yapıyı miras alarak başlayacak.

BIST 100 bu senaryo altında hangi eşikte savunmaya geçer sorusu, dolar bazlı endeksin 309 dolar seviyesindeki seyrini izleyerek yanıtlanabilir. Yabancı satışının 13 Mart haftasını aşması ile bu seviyede tutunma arasındaki mesafe, yerli kurumsal alımın ne kadar süre taşıyıcı rolde kalabileceğini ölçen gösterge olacak. 5 Haziran enflasyon verisi ve 15-16 Haziran BOJ kararı, bu ölçümün iki kritik tarihi.