Brent 96 Dolar|BISTte Satış Baskısı Sürüyor mu?

İsrail-İran Atışması

BIST 100, 8 Haziran sabahını yüzde 0,76 düşüşle 13.590 puandan açtı — ancak bu rakamın arkasındaki baskı tek bir gece içinde oluşmadı. İsrail'in Tahran, İsfahan, Tebriz ve Karaj'a düzenlediği hava operasyonlarının ardından Brent petrol geçen haftayı 92,80 dolardan kapatan tabloya döndü ve yeni haftanın ilk işlemlerinde 96 doların üzerine çıktı. Nisan ayında imzalanan ateşkesin fiilen sona ermesi küresel piyasalarda risk iştahını anlık kapattı.

Piyasaların asıl şaşkınlığı fiyatın yükselmesinde değil, İsrail'in ABD Başkanı Trump'ın "misillemeyi ertele" çağrısına rağmen harekâtı sürdürmesinde yatıyor. Bu karar, Washington'un ateşkes üzerindeki baskı kapasitesine dair mevcut konumlanmayı fiilen geçersiz kıldı. Tahran'dan yeni misilleme dalgası beklentileri ve Yemen kaynaklı saldırı haberleri eş zamanlı fiyatlanmaya başlarken yabancı pozisyonların BIST'ten çıkışı bankacılık endeksini açılışta yüzde 1,27 aşağı taşıdı.

Brent'in Hürmüz Boğazı'ndaki arz kesintisi senaryosunu fiyatlamaya başlaması ile mevcut 96 dolar seviyesi arasında belirgin bir boşluk var. Uzmanlar, çatışmanın boğaza fiilen sıçraması halinde fiyatların hızlanabileceğini belirtirken BIST'te teknik destek olan 13.500 puan, bu senaryonun test etmeden sormayı bırakamayacağı eşiğe dönüşmüş durumda. Bankacılık endeksinin yabancı satışı özümseme hızı, önümüzdeki seanslarda bu baskının kalıcı mı yoksa pozisyon temizliğiyle sınırlı mı olduğunu netleştirecek.

Türk İlaç ve SPK Yasağı

Petrol şokuyla kapanan risk iştahı yabancı çıkışını geniş endekse yayarken, bireysel hisselerdeki içsel riskler bu baskıya ayrı bir kat daha ekliyor. Türk İlaç ve Serum Sanayi'nde genel müdür Yunus Emre Battal, şirketin konkordato başvurusunu duyurmasından tam üç hafta önce — 8 Mayıs'ta — 3,65-3,70 TL fiyat aralığından 120 milyon 167 bin 793 TL nominal tutarlı pay satışı gerçekleştirdi. Satışın ardından pay oranı yüzde 11,59'dan sıfıra indi.

SPK, bu işlemler üzerine 5 Haziran'dan itibaren geçerli olmak üzere altı aylık geçici işlem yasağı kararı verdi. Karar henüz kesinleşmiş bir yaptırım değil, ancak kurulun "makul şüphe" ifadesini kullanması, soruşturmanın içeriden bilgi kullanımı yönünde ilerlediğini gösteriyor. Türkiye'deki cezai yaptırım çerçevesinin ABD ve İngiltere düzenlemeleriyle karşılaştırıldığı tartışmalar piyasada yoğunlaştı — bu tartışmanın kendisi, kurumsal yatırımcıların benzer konumlanma kalıplarına sahip diğer hisselerde durum değerlendirmesine başladığını işaret ediyor.

İçeriden bilgi tartışmalarının sermaye piyasasına fiyatlanan etkisi genellikle iki aşamada gelir: ilk aşamada doğrudan pozisyondan çıkış, ikinci aşamada aynı sektördeki eş değer risk taşıyan şirketlere benzer sorunun olup olmayacağına ilişkin tarama. Petrol kaynaklı makro baskı ile eş zamanlı seyreden bu ikinci aşama, BIST'te seçici satış baskısının ne kadar süreceğine dair soruyu açık bırakıyor. Türk İlaç dosyasının SPK incelemesinde içsellik bulgusuyla sonuçlanıp sonuçlanmayacağı, kısa dönem pozisyon değişikliklerini değil, yapısal güven çerçevesini etkiler.