Fedin Warsh Hamlesi|Kuantumda Devlet Desteği

Warsh ve Faiz Tuzağı

Dow Jones endeksi, yatırımcıların İran savaşı başlangıcından bu yana ilk kez bir faiz artışını tamamen fiyatladığı günde, 50.800 puanın üzerinde tüm zamanların rekor kapanışını gerçekleştirdi. Birbiriyle çelişen bu iki veri noktası, bugünkü analizimizin temelini oluşturuyor.

Kevin Warsh Cuma günü ABD Merkez Bankası (Fed) başkanlık koltuğuna oturdu. Franklin Templeton’ın sabit getirili kıymetler birimi yöneticisine göre bu, son yirmi yılın en şahin ataması. Törenin üzerinden saatler geçmeden Fed Guvernörü Christopher Waller, faiz indirimlerini tartışmanın "çılgınca" olacağını ve bir sonraki adımın faiz artışı olma ihtimalinin yüksek olduğunu belirtti. CME FedWatch verileri anında tepki verdi: 28 Ekim toplantısında faiz artışı olasılığı, bir hafta önceki sıfıra yakın seviyeden %52,2'ye fırladı.

Waller'ın kullandığı dil enflasyon hakkında yeni bir bilgi sunmasa da —ki İran savaşının enerji şoku Şubat sonundan beri ortadaydı— kurumsal tahvil açığa satışçıları üzerindeki pozisyon baskısını serbest bıraktı. 30 yıllık devlet tahvili getirileri son yirmi yılın en yüksek seviyesine ulaştı. Société Générale ABD faiz stratejisti, bu yükselişin devam edebileceğine dikkat çekti.

"Warsh şahin, getiriler yükselir, hisseler düşer" şeklindeki yüzeysel okuma ise gerçekleşmedi. S&P 500 sekiz haftalık kazanç serisini tamamlayarak 2023 sonundan bu yana en uzun soluklu yükselişini yaşadı. Bu serinin ana itici gücü olan perakende ve momentum akışları, getiri artışını piyasadan çıkış yapmadan karşıladı. Gün içi fiyat hareketlerinden elde edilen kurumsal net akış verileri, pasif fonların tahvillere geçmek yerine pozisyonlarını koruduğunu gösteriyor. Bu durum, %52’lik Ekim faiz artışı olasılığının hisse senedi sahipleri tarafından bir kesinlikten ziyade bir opsiyonellik olarak fiyatlandığına işaret ediyor.

Ancak %52 dengeli bir oran değil. Michigan Üniversitesi'nin Mayıs ayı tüketici güven endeksi 44,8'e gerileyerek 74 yıllık anket tarihinin en düşük seviyesini gördü; bu oran 2008 krizi ve pandemi döneminin bile altında. Beş ila on yıllık uzun vadeli enflasyon beklentileri ise yıllık bazda %3,9 ile son yedi ayın zirvesine çıktı. Tüketici güveni böylesine çökerken piyasalar yükseliyorsa iki ihtimal vardır: Ya hisse senetleri henüz gerçekleşmemiş bir barış anlaşmasını fiyatlıyor ya da bir grup yatırımcı %3,75'lik faiz oranının değerleme çarpanları üzerindeki etkisini henüz kabullenmiş değil. 16-17 Haziran FOMC toplantısı, Warsh liderliğindeki ilk sınav olacak ve Ekim'den çok daha önce gerçekleşecek.

Kuantumda Korumalı Talep

Faiz artışı beklentilerinin faize duyarlı hisseler üzerinde yarattığı baskı, teknoloji sektöründe bir anomali oluşturdu: Kuantum bilişim şirketleri tam tersi yönde hareket etti. Bu şirketleri koruyan mekanizma, Warsh faiz artırsa dahi yükselişin sürmesini sağlayabilir.

ABD Ticaret Bakanlığı, CHIPS Yasası kapsamında dokuz kuantum firmasına toplam 2 milyar dolarlık fon tahsis edildiğini duyurdu. Bu pakette Rigetti Computing (RGTI) üretimi ölçeklendirmek için 100 milyon dolar, GlobalFoundries (GFS) ise özel bir kuantum yongası dökümhanesi inşa etmek için 375 milyon dolar taahhüt aldı. IBM (IBM) ise Trump yönetiminden 1 milyar dolarlık ayrı bir anlaşma sağladı. Wedbush, bu yatırımı hisse senedi için "yeni bir katalizör" olarak nitelendirdi; bu ifade, aracı kurumların piyasa özetinden ziyade pozisyonlarını yeniden yapılandırdığı anlamına geliyor. Sektördeki ivmeyle birlikte IonQ (IONQ) haftayı %23’e yakın yükselişle kapatırken, RGTI yaklaşık %50, Infleqtion ise %41 değer kazandı.

Faiz duyarlılığı çerçevesinden temel fark şudur: Devlet yönlendirmeli sermaye, Fed politika faiziyle birlikte yeniden fiyatlanmaz. 2 milyar dolarlık taahhüt, tahsis edilmiş bir taleptir; 10 yıllık tahvil getirileri yükseldiğinde bu miktar azalmaz çünkü alıcı, getiri maksimizasyonu odaklı bir portföy yöneticisi değildir. Daha önce kuantum sektörüne spekülatif bir teknoloji yatırımı olarak bakan kurumsal akışlar, şimdi tahsis çerçevesini yeniden değerlendiriyor: Bu artık sadece teknik hedeflere odaklı bir girişim sermayesi bahsi değil, federal tedarik garantisi olan bir sektördür.

Fransa'nın aynı gün kuantum ve çip yatırımlarına 1,55 milyar euro eklemesi ve Macron'un açıklamaları, Batılı hükümetlerin kuantum altyapı harcamaları konusundaki koordineli tutumunu teyit etti. Bu dış sermaye sinyali, ABD fonlarının küresel bir yarışın içinde olduğu gerçeğini pekiştirerek tahsisli talep tabanının kalıcılığını destekledi.

Ancak devlet finansmanı değerleme farkı sorununu çözmüyor. RGTI, 590 katın üzerinde bir fiyat/satış oranıyla işlem görüyor. IONQ’nun geliri ilk çeyrekte yıllık %755 artarak 64,67 milyon dolara ulaştı, ancak hissenin haftalık %20’lik yükselişi bu başarıyı zaten fiyatlamıştı. Faiz artışı senaryosunun kuantum üzerinde kurduğu baskı şudur: Devletin talep sınırı mevcut çarpanları haklı çıkaracak kadar büyük mü, yoksa sektör iki yıllık fiyatlamayı altı haftalık ticarete mi sığdırdı?

İran Denkleminde Petrol

Kuantum sektöründeki devlet desteğinin açık bıraktığı soru, Warsh’ın şahin sinyalini ilk günden inandırıcı kılan soruyla aynı: İran savaşı henüz bitmedi ve bitene kadar hem faiz hem de sektörel harcama çerçevelerindeki tüm ileriye dönük varsayımlar, çözülmemiş bir jeopolitik değişkene dayanıyor.

Brent petrol, ABD ile İran arasındaki barış görüşmelerinde ilerleme kaydedilmesiyle haftayı %5'ten fazla düşüşle kapattı. Dışişleri Bakanı Marco Rubio "bazı iyi ilerlemeler" kaydedildiğini belirtirken, Arap medyası bir taslak anlaşmanın açıklanmak üzere olduğunu bildirdi. Bu düşüş, çatışmanın başlangıcından bu yana petrolde görülen en büyük haftalık gerilemeydi ve hisse senedi tavanını geçici olarak yukarı taşıdı; Dow Jones rekoru ve S&P 500'ün sekizinci kazanç haftası, barış olasılığının yükseldiği bu pencerede gerçekleşti. Ancak Brent petrol hâlâ varil başına 103 doların üzerinde. Birleşik Arap Emirlikleri'nin ADNOC yöneticisi, bu hafta sonu bir anlaşma imzalansa bile Hürmüz Boğazı'ndaki petrol akışının 2027'nin birinci veya ikinci çeyreğinden önce normalleşmeyeceğini belirtti.

Bu arz toparlanma takvimi, Waller’ın faiz artışı dilini sembolik olmaktan çıkarıp kalıcı kılan unsurdur. Amerikalılar İran savaşı başladığından beri yakıt için 45 milyar dolar daha fazla ödüyor; benzin fiyatları ulusal çapta galon başına 4,55 dolar ile son dört yılın zirvesinde. Market zincirleri ise yakıt ve işçilik maliyeti baskısını aynı anda göğüslüyor. Rekor düşük tüketici güveni ile rekor hisse senedi seviyelerinin bir arada olduğu bu stagflasyonist yapı, tek bir varsayımla ayakta duruyor: Enerji şokunun, Michigan anketindeki beş ila on yıllık enflasyon beklentilerini kalıcı hale getirmeden hızla çözülmesi.

Bu hafta hisse senetlerine giren sermaye, temel makro iyileşmeye değil, İran barışı opsiyonuna odaklandı. Doların güçlenmesiyle —Bloomberg Dolar Spot Endeksi Waller’ın yorumlarıyla yükseldi— yorumlanan yabancı kurumsal pozisyonlar, faiz artışı sinyalinin hisse senedinden çıkış tetikleyicisi olarak değil, tahvilde açığa satış olarak algılandığını gösteriyor. Bu ayrım kritik çünkü oldukça hassas: Eğer İran anlaşması başarısız olur ve Brent yeniden 110 dolara dönerse, Aralık artışını fiyatlayan yabancı katılımcılar bunu Haziran’a çekecektir. Hisse senedi piyasasının mevcut yapısı —pasif yatırımcılar, momentum akışları ve barış opsiyonu alıcıları— eş zamanlı bir tahvil satışı ve petrol fiyat artışını karşılayacak şekilde tasarlanmamıştır.

Önümüzdeki 48 saat içindeki doğrulama değişkeni, İran ve ABD'nin hafta sonu resmi bir anlaşma duyurusu yapıp yapmayacağı olacak. Pazartesi açılışına kadar bir anlaşma sağlanamaz ve Brent 100 doların üzerinde kalırsa, %52'lik Ekim faiz artışı olasılığı bir tavan değil taban haline gelecektir. Bu durumda S&P'nin dokuz haftalık serisi, kurumsal satış baskısına karşı sadece pasif girişlerin piyasayı tutup tutamayacağının bir testi olacaktır.