TCMB Swap-Hariç Net Rezerv 28.7 Milyar Dolar|TL Taşıma Pozisyonu Temelsiz mi?

30 Milyar Doların Altı: Piyasanın Gördüğü ile Görmediği

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın swap işlemlerinden arındırılmış net rezervi, 22 Mayıs haftasında 28,7 milyar dolara geriledi. Bu rakam, yalnızca bir hafta önce 37,2 milyar dolar düzeyindeydi. Tek haftada 8,5 milyar dolarlık erime, teknik bir likidite operasyonunun çok ötesine taşan bir hıza işaret ediyor.

Toplam rezervler bu dönemde 160,17 milyar dolara, net rezervler ise 47 milyar dolara indi. Ancak yerli piyasa katılımcıları bu üç farklı sayıyı aynı anda konuşurken, taşınan çerçeveler birbiriyle çelişiyor. Bir kesim "brüt rezerv hâlâ 160 milyar, sağlam zemin" derken, yabancı kurumlar swap-hariç net rakama bakarak "30 milyar doların altı eşiği geçildi" diyor. İki grup aynı tabloya bakıyor; fakat her biri farklı bir öncül üzerinden okuma yapıyor.

Bu haftanın kritik bağlamı şu: 22 Mayıs haftası, CHP'ye yönelik "mutlak butlan" kararının tescil edildiği süreçle örtüştü. Otomotiv piyasasında Mayıs'ta 83.442 araç satıldı ve bu rakam yıllık bazda yüzde 22,55 gerilemeye karşılık geliyor. BBVA da Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini aşağı yönlü revize etti. Büyüme görünümünün kötüleştiği bir haftada rezerv tamponunun erimesi tesadüf değil; bu iki sinyal aynı çerçeveye ait.

Swap-Hariç Net Rezervin 30 Milyar Dolar Altına Düşmesinin Anlamı

Taşıma pozisyonu, yani TL'yi yüksek getiri için tutma kararı, bir güvence varsayımı üzerine kuruludur: merkez bankasının olası kur baskısını karşılayacak serbest rezerv tamponu. Swap-hariç net rezerv, bu tamponu en temiz biçimde ölçen gösterge. 30 milyar doların altına inmesi, bu güvencenin boyutunun daraldığını söylüyor; ancak piyasanın tepkisi henüz bunu tam fiyatlamıyor.

Mart 2021'de Türkiye, swap-hariç net rezervin eksi bölgeye düştüğü dönemde ani faiz indirimiyle karşılaştı ve TL bir gecede yüzde 15 değer yitirdi. O dönemde de "brüt rezerv yeterli" anlatısı, swap-hariç sayının ne anlama geldiğini geciktirdi. Bugünkü okumanın bu paralel üzerinden tartışılması gereken nokta şu: rezerv tüketiminin kaynağı teknik mi, yoksa politika tercihiyle mi bağlantılı?

Piyasada henüz netleşmeyen soru tam da bu. Kayıp, carry trade pozisyonunu taşıyan yabancı sermayenin erken çıkışından mı geliyor? Yoksa merkez bankasının kur savunması amacıyla yaptığı doğrudan müdahaleden mi? Makalelerde açık bir yanıt yok. Bu belirsizliğin kendisi, taşıma pozisyonunun yeniden fiyatlanması için yeterli bir tetikleyici. Pozisyonu erken kapatan sermaye ile beklemeye geçen sermaye arasındaki zamanlama farkı — ve henüz hareket etmeyenlerin durumu — sorunun gerçek ağırlığını belirliyor.

Önümüzdeki Günlerde İzlenecek Eşik

Bu noktadan itibaren sorun tek bir değişkene daralıyor: swap-hariç net rezerv 28,7 milyar dolarda kalacak mı, yoksa bu erozyon devam edecek mi?

Mayıs 2018'de rezerv tamponunun hızlı erimesi ve büyüme verilerinin aşağı dönmesi eş anlı gerçekleşmişti; BIST 100 o dönemde aylık bazda yüzde 20'yi aşan bir değer kaybetti. Bugün doğrudan bir kur krizi senaryosu mevcut değil. Ancak 2018 ile ortak olan özellik şu: büyüme hikayesi zayıflarken rezerv tamponunun daralması, carry getirisinin hesaplanmasında kullanılan risk primini içten kemiriyor.

Erozyon devam ederse — önümüzdeki haftalık rezerv verisinde swap-hariç net rezervin 25 milyar dolar bandına yaklaşması — yabancı kurumsal sermayenin TL varlıklarındaki pozisyon süresini kısaltması için bir eşik oluşabilir. Tersine, rezervlerin stabilize olduğu ve büyüme yavaşlamasının faiz düşürme beklentisiyle okunduğu senaryoda, taşıma getirisi cazibesini koruyabilir. Bu iki senaryo için ortak gözlem noktası aynı: gelecek Perşembe açıklanacak haftalık TCMB rezerv verisi.

Asıl soru şu: 30 milyar doların altındaki swap-hariç net rezerv geçici bir haftalık sapma mıydı, yoksa mutlak butlan sürecinde başlayan ve büyüme tablosunun kötüleşmesiyle hız kazanan kalıcı bir daralmanın ilk ölçümü mü? Bu sorunun cevabı, TL taşıma pozisyonunun öncülünün hâlâ geçerli sayılıp sayılmayacağını belirliyor.