XAUUSD %17 Düşüş|Savaşta Güvenli Liman mı Kaldıraç mı?

Ortadoğu Savaşında Altın Paradoksu

Ons altın, 10 Haziran'da 4.165 dolara geriledi. Savaş üç ayı geride bıraktı, ama altın 28 Şubat'tan bu yana yüzde 17 değer kaybetti.

Türkiye piyasaları sabah açılışta bu tabloyla karşılaştı. BIST 100 endeksi önceki kapanışa göre yüzde 0,12 düşüşle 13.725 puandan açıldı. Küresel piyasalarda ABD vadeli endeksleri ve Asya borsaları satış baskısıyla seyrederken, gram altın da 6.228 lira seviyesinde negatif bir güne başladı.

Gün boyunca ana gündem ABD enflasyon verisiydi. Mayıs ayı TÜFE, yıllık yüzde 4,2 ile beklentiye tam uydu. Enerji fiyatları aylık yüzde 3,9 arttı ve tüm enflasyon yükselişinin yüzde 60'ından fazlasını tek başına taşıdı. Bu rakam, Nisan 2023'ten bu yana en yüksek yıllık enflasyon seviyesi.

Ancak çekirdek TÜFE aylık yüzde 0,2 artışla beklentilerin altında kaldı. Piyasanın öngördüğü yüzde 0,3'e ulaşamadı.

İşte bu iki veri, günün piyasalarında eş zamanlı fiyatlanmayı güçleştirdi. Enerji kaynaklı manşet enflasyon Fed'in elini sıkıştırırken, çekirdek tarafındaki yavaşlama ise sıkılaştırmanın ne kadar süreceğini belirsiz bıraktı. Altın bu belirsizliğin ortasında yükselemedi.

Güvenli Liman mı, Finansal Varlık mı?

Ortadoğu savaşı devam ediyor ve ABD İran askeri varlıklarını hedef aldı. Tarihsel olarak bu tür jeopolitik şoklar altını yukarı taşır. Ama bu kez tersi gerçekleşiyor.

Boğaziçi Üniversitesi'nden Ekonomi Profesörü Ceyhun Elgin'in BBC Türkçe'ye verdiği açıklama, bu çelişkiyi netleştiriyor. Altının iki kimliği var: uzun vadeli stratejik rezerv ve kısa vadede vadeli işlemler ile kaldıraçlı pozisyonlar üzerinden alınıp satılan finansal varlık. Elgin, bugünkü düşüşün daha çok ikinci kimlikle ilgili olduğunu belirtiyor.

Kaldıraçlı pozisyonların çözülmesi süreci şu şekilde işledi: Güçlü ABD istihdam verisi — mayıs ayında 172 bin yeni iş — Fed'in aralık ayında faiz artırma olasılığını yüzde 70 seviyesine taşıdı. Yatırımcılar nakit bulmak ya da teminat tamamlamak zorunda kaldığında, önce getiri sağlamayan altındaki kaldıraçlı pozisyonları kapattı. Bu satış dalgası, jeopolitik alım talebini geçici olarak bastırdı.

JPMorgan bu tablonun ardından 2026 yıl sonu ons altın hedefini 6.300 dolardan 6.000 dolara çekti. Citi ise kısa vadeli hedefi 4.300 dolardan 4.000 dolara revize etti. Burada dikkat edilmesi gereken nokta şu: Her iki banka da yıl sonu için yükseliş öngörüyor. Yani düşüşü kalıcı görmüyorlar; geçici bir pozisyon baskısı olarak değerlendiriyorlar.

Ancak bu beklentinin bir öncülü var. Fed'in faizi fiilen artırmadığı sürece, kaldıraç çözülmesi tamamlandıktan sonra güvenli liman alımlarının geri dönmesi gerekiyor. Eğer Fed aralıkta artırırsa, bu hesaplama değişir.

200 Günlük Ortalama ve Sonrası

Gram altın 10 Haziran'da 200 günlük hareketli ortalamanın altına geriledi. Bu seviye yaklaşık 6.205 lira olarak öne çıkıyor. Teknik açıdan kritik bir eşik.

JPMorgan'ın Değerli Metaller Başkanı Greg Shearer, altının "teknik olarak belirsiz bir bölgede sıkıştığını" söylüyor. Ons bazında 200 günlük ortalama yaklaşık 4.340 dolar; 50 günlük ortalama ise 4.730 dolar. Fiyat bu iki bant arasında sıkışmış durumda.

Altın savaşın başlangıcından bu yana yüzde 17 düştü. Bu düşüş döneminde merkez bankalarının altın alımlarının devam ettiğini gösteren veriler var. Bu yatırımcı sınıfı henüz pozisyon değiştirmedi.

Merkez bankaları ile kaldıraçlı yatırımcılar aynı anda piyasada, ama zıt yönde hareket ediyor. Bu iki katmanın hangisinin daha ağır bastığı, önümüzdeki haftalarda fiyatın hangi yönde kırılacağını belirleyecek.

İki senaryo şu anda açık. Birincisi: Fed beklentileri yerini korursa ve kaldıraç çözülmesi büyük ölçüde tamamlandıysa, 4.340 dolar desteği tutabilir. Bu durumda JPMorgan'ın öngördüğü yıl sonu hedefi olan 6.000 dolar mantıklı görünür. İkincisi: Enflasyon enerji kaynaklı yüksek seyrini korur, Fed faiz artırım sinyali güçlenirse, çekirdek enflasyonun yavaşlamasına rağmen altındaki satış baskısı derinleşebilir.

Bugün gram altın 6.190-6.228 lira bandında tutunmaya çalıştı. Enflasyon verisi sonrası sınırlı toparlanma geldi. Fed'in bir sonraki politika açıklamasına kadar 4.340 dolar desteğinin tutup tutmayacağı izlenecek. O destek kırılırsa, Citi'nin 4.000 dolar hedefine doğru hareket başlayabilir; tutarsa, kaldıraç baskısının altın üzerindeki etkisinin büyük ölçüde fiyatlandığı anlamına gelebilir. Ama merkez bankalarının alım davranışı değişmeden, bu soruya yalnızca fiyat hareketi cevap verecek.