ACV lợi nhuận thấp nhất 5 năm|Vụ bắt giữ hay chu kỳ đầu tư?

Chủ tịch bị bắt, lợi nhuận giảm một nửa — nhưng thủ phạm có thể không phải vụ án

Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam vừa công bố kế hoạch lợi nhuận trước thuế năm 2026 chỉ 7.011 tỷ đồng, giảm 47% so với mức 15.203 tỷ của năm 2025. Con số này xuất hiện ngay sau khi Chủ tịch HĐQT Vũ Thế Phiệt và Phó Tổng giám đốc Nguyễn Tiến Việt bị khởi tố ngày 26/1/2026 liên quan đến sai phạm tại Long Thành và nhà ga T3 Tân Sơn Nhất. Phần lớn nhà đầu tư đọc hai sự kiện này như quan hệ nhân-quả: vụ bắt giữ gây ra cú giảm lợi nhuận. Nhưng điểm mấu chốt nằm ở một con số khác: chi phí khấu hao và vận hành của nhà ga T3 và T2 Nội Bài mở rộng — hai công trình hàng chục nghìn tỷ vừa đưa vào khai thác — mới là lý do cấu trúc của mức giảm này. ACV tự thừa nhận trong tài liệu ĐHĐCĐ: "Các công trình mới vào khai thác 2025-2026 sẽ làm gia tăng chi phí vận hành, chi phí khấu hao trong ngắn hạn, ảnh hưởng đến biên lợi nhuận." Vụ án không làm mất doanh thu, không gây gián đoạn khai thác, và ACV vẫn ước đạt 5.863 tỷ lợi nhuận trong 6 tháng đầu năm — bằng 84% kế hoạch cả năm. Điều đó có nghĩa: nếu lý do thực sự là khấu hao chu kỳ, mức đáy lợi nhuận 2026 không mang thông điệp rủi ro như bề mặt cho thấy. Nhưng câu hỏi thực sự không phải là -47% đến từ đâu — mà là liệu rủi ro quản trị có để lại dấu vết ẩn nào sẽ hiện ra khi Long Thành đi vào vận hành hay không.

Long Thành 76% hoàn thành: cỗ máy tạo ra lợi nhuận hay cỗ máy tạo ra chi phí?

Sân bay Long Thành hiện đã thực hiện 65.602 tỷ đồng trên tổng giá trị hợp đồng, tương đương 75,97% — và ACV đang chạy chiến dịch "180 ngày đêm tăng tốc" với hơn 7.300 nhân công trực tiếp trên công trường. Mục tiêu: đưa giai đoạn 1 vào khai thác trong năm 2026. Đây là nơi hai luồng phân tích chia tách hoàn toàn. Luồng thứ nhất: Long Thành là catalysts của chu kỳ doanh thu mới — sân bay với công suất 25 triệu hành khách năm đầu, công suất khai thác phi hàng không hiện chỉ 15% tổng doanh thu nhưng dự kiến tăng mạnh. T2 Nội Bài đã vượt ngưỡng lấp đầy 70%, mức sinh lời của nhà ga quốc tế — đây là bằng chứng mô hình đầu tư-rồi-sinh lời đang hoạt động. Luồng thứ hai: Long Thành gói thầu 5.10 trị giá 35.200 tỷ — chính gói thầu có tranh chấp về tính minh bạch từ năm 2022, và gói 4.8 trị giá 11.066 tỷ hiện mới đạt 61,97% — đang được triển khai dưới ban lãnh đạo mới chưa từng điều hành dự án này từ đầu. Tân Chủ tịch Nguyễn Cao Cường được bầu ngày 19/6 với tỷ lệ tán thành gần như tuyệt đối — ông có 20 năm hàng không nhưng không có tiền sử trực tiếp với Long Thành. Câu hỏi ẩn mà thị trường chưa hỏi: liệu ban lãnh đạo mới có đủ khả năng kiểm soát tiến độ và chi phí của các gói thầu nghìn tỷ còn lại trong bối cảnh mùa mưa Đông Nam Bộ đang đến, hay đây sẽ là lần đầu tiên họ đối mặt với đường gân tiến độ thực sự?

Hai kết luận trái chiều từ một ĐHĐCĐ và biến số quyết định

Sau ĐHĐCĐ 19/6, hai luồng phân tích đưa ra kết luận khác nhau từ cùng một bộ số liệu. Phía lạc quan nhấn mạnh: 84% kế hoạch lợi nhuận cả năm hoàn thành chỉ trong 6 tháng, T2 Nội Bài vượt ngưỡng sinh lời, Long Thành đang về đích đúng tiến độ — mức -47% năm 2026 là chi phí đầu tư bình thường và 2027 sẽ là năm doanh thu Long Thành bắt đầu tích lũy. Phía thận trọng không tranh luận về số liệu khai thác — họ chỉ ra rằng cơ chế kiểm soát nội bộ của ACV vừa thất bại ở cấp Chủ tịch và Phó Tổng giám đốc, và doanh nghiệp tự nhìn nhận "vi phạm có tính chất tinh vi, vượt quá khả năng kiểm soát của HĐQT." Điều này có nghĩa: cấu trúc quản trị nào ngăn rủi ro lặp lại khi Long Thành đi vào vận hành với quy mô khai thác lớn hơn nhiều? Đây là điểm tách biệt hai quan điểm — không phải lợi nhuận 7.011 tỷ hay 15.203 tỷ, mà là cấu trúc quản trị có đủ mạnh để bảo vệ chuỗi doanh thu Long Thành hay không. Biến số quyết định không phải là tiến độ xây dựng — ACV đang kiểm soát tốt điều đó — mà là chất lượng đội ngũ lãnh đạo điều hành Long Thành sau khi ban quản lý dự án cũ bị thay thế hoàn toàn. Rủi ro phản bác đáng cân nhắc: nếu Long Thành khai trương đúng năm 2026 và T2 Nội Bài tiếp tục là hình mẫu sinh lời, năm 2027 sẽ là năm kiểm chứng liệu -47% năm 2026 là đáy hay là điểm khởi đầu của suy giảm dai dẳng hơn. Người nắm giữ ACV cần theo dõi một chỉ số cụ thể: tỷ lệ lấp đầy nhà ga Long Thành giai đoạn đầu và chi phí vận hành thực tế so với kế hoạch — không phải số liệu doanh thu tổng. Người đang theo dõi từ ngoài cần xác định điều này trước khi vào: liệu ban lãnh đạo mới của ACV có công bố cơ chế kiểm soát nội bộ mới sau vụ án hay không — sự im lặng về vấn đề này là rủi ro quản trị chưa được định giá, không phải -47% lợi nhuận.