BID 40%|Ngân hàng lớn nhất hưởng lợi ít hơn ngân hàng nhỏ?

Chương 1: Thông tư 25 có hiệu lực — BID tăng nhưng thị trường đang nhầm lẫn điều gì?

Cổ phiếu BID tăng 1,56% trong phiên 22/6 — ngày Thông tư 25/2026 được ban hành — trong khi ACB giảm 0,9% và VCB giảm 0,65%. Nếu nhìn bề ngoài, đây là phản ứng hợp lý: BIDV là ngân hàng có tổng tài sản lớn nhất Việt Nam, 3,38 triệu tỷ đồng tính đến quý I/2026, và quy định mới nâng tỷ lệ vốn ngắn hạn được dùng cho vay trung dài hạn từ 30% lên 40% chắc chắn mở ra dư địa tín dụng đáng kể. Nhưng mức tăng 1,56% của BID lại thấp hơn kỳ vọng — và thấp hơn nhiều so với LPB tăng 2,5% cùng phiên. Điểm mấu chốt không phải quy mô, mà là tỷ lệ SMLR từng ngân hàng đang đứng ở đâu so với trần 30% cũ. Cùng ngày 17/6, BIDV còn công bố bầu Chủ tịch HĐQT mới là ông Lê Ngọc Lâm và bổ nhiệm Tổng Giám đốc mới là ông Hoàng Việt Hùng, cả hai có hiệu lực từ 1/7/2026. Hai sự kiện lớn cùng ngày, cùng ngày hiệu lực — nhưng thị trường đang định giá chúng theo hai hướng khác nhau. Câu hỏi mà cả người nắm BID lẫn người đang cân nhắc mua đều chưa có lời giải là: liệu BIDV sẽ hưởng lợi từ Thông tư 25 theo cách thị trường đang nghĩ, hay theo một cơ chế khác hoàn toàn?

Chương 2: Ban lãnh đạo mới — chiến lược BIDV có thay đổi không?

Ông Lê Ngọc Lâm lên ghế Chủ tịch sau gần 30 năm tại BIDV, xuất thân từ quản trị rủi ro tín dụng và phát triển khách hàng doanh nghiệp. Tân Tổng Giám đốc Hoàng Việt Hùng có nền tảng từ chi nhánh địa phương và quản trị nhân sự — không phải tín dụng hay đầu tư. Cả hai đều là sản phẩm của văn hóa thăng tiến nội bộ BIDV, không phải nhân sự được đưa từ ngoài vào để tái cơ cấu. Đây là tín hiệu quan trọng: khả năng BIDV đột ngột chuyển mô hình từ ngân hàng phục vụ hạ tầng và doanh nghiệp nhà nước sang chạy theo NIM bán lẻ như TCB hay MB là rất thấp. Năm 2025, BIDV đạt lợi nhuận trước thuế kỷ lục hơn 36.000 tỷ đồng, ROE 18,10% — vượt cả Vietcombank trong chỉ số này. Nhưng NIM của BIDV chỉ 2,12%, thấp hơn hầu hết ngân hàng tư nhân. Điều này không phải yếu kém — đây là lựa chọn mô hình. Người nắm BID cần hiểu rằng ban lãnh đạo mới sẽ duy trì định hướng này, không thay đổi nó. Vậy thì giá trị của BID với Thông tư 25 nằm ở đâu, nếu không phải ở NIM ngắn hạn?

Chương 3: Nghịch lý cốt lõi — ngân hàng nhỏ hơn hưởng NIM ngay, BIDV chờ đợi điều khác

Chứng khoán Vietcap công bố phân tích cụ thể: Techcombank, MB và VBank là những ngân hàng hưởng lợi NIM nhiều nhất từ Thông tư 25 — vì tỷ lệ SMLR của các ngân hàng này đã gần chạm trần 30% cũ. Dữ liệu quý I/2026 cho thấy OCB đạt SMLR 29%, VIB lên 27%, VietinBank 25,7% — đây là những ngân hàng bị "nghẹt thở" dưới trần cũ và nay được "thở" ngay khi 40% có hiệu lực. BIDV thì khác: ngân hàng này không hoạt động gần trần 30%, nên không giải phóng được dư địa NIM ngay lập tức. Chuyên gia Lê Hoài Ân của VietnamFinance thậm chí gọi chính sách này là "giải pháp tình thế" — không phải thay đổi cơ cấu. Nhưng Mirae Asset và VCBS nhìn theo chiều khác: dư địa lý thuyết 1,3 đến 1,5 triệu tỷ đồng được mở ra cho toàn hệ thống, và ngân hàng có pipeline cho vay hạ tầng lớn nhất sẽ hưởng lợi khi các dự án đầu tư công và BT được giải ngân nhanh hơn. BIDV hiện là ngân hàng tài trợ hạ tầng lớn nhất Việt Nam — đây không phải lợi thế NIM, đây là lợi thế khối lượng và pipeline. Vấn đề là pipeline hạ tầng cần nhiều quý để chuyển hóa thành lợi nhuận, trong khi NIM cải thiện của TCB/MB có thể đo được ngay trong báo cáo Q2/2026. Thị trường đang định giá cả hai theo cùng một logic — đó là điểm mà phần lớn người nắm BID đang bỏ qua.

Chương 4: Ngày 1/7/2026 — điểm xác nhận và bài học cần theo dõi

Ngày 1/7/2026 là thời điểm kép: Thông tư 25 có hiệu lực và ban lãnh đạo mới BIDV chính thức nhậm chức. Đây không phải hai sự kiện độc lập — chúng xảy ra đồng thời và đặt BIDV vào vị trí phải chứng minh hai luận điểm cùng lúc. Thứ nhất: tân Tổng Giám đốc Hoàng Việt Hùng sẽ định hướng tăng trưởng tín dụng theo chiều nào — đẩy mạnh hạ tầng theo truyền thống hay thử nghiệm phân khúc mới? Thứ hai: dư địa vốn ngắn hạn được giải phóng có thực sự chảy vào pipeline của BIDV không, hay nó chảy vào TCB/MB trước vì dễ giải ngân hơn? Không có lý do chính đáng để đặt cược định hướng trước ngày 1/7 — đây là thị trường đang chờ tín hiệu từ thực tế, không phải từ kỳ vọng. Người đang nắm BID cần chờ tăng trưởng tín dụng trung dài hạn Q2/2026 của BIDV — nếu con số này vượt tốc độ tăng tổng tín dụng, pipeline hạ tầng đang hấp thụ chính sách mới. Người đang cân nhắc vào BID cần đặt câu hỏi cụ thể hơn: so với TCB và MB đang gần trần 30% cũ, liệu BIDV có đủ lợi thế pipeline để bù đắp lợi thế NIM kém hơn không? BID hiện giao dịch ở P/B 1,7 lần — cao hơn mặt bằng ngành nhưng thấp hơn Vietcombank. Mức chiết khấu đó sẽ thu hẹp chỉ khi pipeline hạ tầng được thể hiện bằng số liệu tín dụng, không phải bằng tuyên bố chiến lược.