Cổ Phiếu Dầu Khí|Hormuz Mở, VN-Index Về Đâu?

Hormuz Và Dầu Khí

Buổi sáng ngày 25 tháng 5, GAS lao dốc 4,36%, BSR mất 4,71%, PLX giảm gần 5%. Điều khiến phiên này đáng chú ý không phải là mức giảm, mà là nguyên nhân: tín hiệu từ Washington cho thấy eo biển Hormuz có thể sớm mở trở lại sau nhiều tuần phong tỏa do xung đột Mỹ - Iran.

Giá dầu Brent ngay lập tức lao từ trên 100 USD về 95,91 USD mỗi thùng, dầu WTI xuống còn 91,06 USD. Nhóm cổ phiếu dầu khí niêm yết trên HoSE vốn đã được định giá trong bối cảnh dầu cao — khi kịch bản đó bắt đầu đảo chiều, lực bán đến trước khi bất kỳ số liệu doanh thu quý nào kịp phản ánh.

Đây là dạng bán tháo định giá lại kỳ vọng, không phải bán tháo nền tảng. Nhà đầu tư ngoại bán ròng BSR, PLX và GAS cộng lại gần 90 tỷ đồng chỉ trong phiên sáng — không phải vì lợi nhuận doanh nghiệp xấu đi mà vì mô hình chiết khấu dòng tiền đã thay đổi giả định đầu vào. Phần còn lại của thị trường nhìn vào nhóm dầu khí như một chỉ báo, nhưng nhóm này lấy đi chưa đến 4 điểm khỏi VN-Index — tức là sự yếu kém lan rộng hơn nhiều so với những gì giá dầu đơn thuần giải thích được.

Thực tế, VN-Index phiên sáng chỉ tăng 0,11% dù S&P 500 vừa ghi nhận tuần tăng thứ 8 liên tiếp. Đây là chỉ số tệ nhất châu Á trong phiên đó. Điều gì ngoài dầu khí đang kéo thị trường xuống không phải câu hỏi nhóm dầu khí có thể trả lời được.

Khối Ngoại Và Lãi Suất

Lý do khối ngoại bán ròng 10 tuần liên tiếp trên thị trường Việt Nam không bắt đầu từ câu chuyện dầu khí. Nó bắt đầu từ Nhà Trắng vào cuối tháng 2 khi chiến tranh Iran kéo giá dầu lên trên 100 USD và kích hoạt kỳ vọng lạm phát toàn cầu.

Kevin Warsh, tân Chủ tịch Fed vừa nhậm chức, đang đối mặt với thị trường trái phiếu đang định giá khả năng tăng lãi suất — không phải giảm như ông Trump kỳ vọng. Lợi suất trái phiếu kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm đã tăng lên 4,58%, kỳ hạn 30 năm vượt 5,2%, mức cao nhất kể từ năm 2007. Khi lợi suất trái phiếu Mỹ tăng, dòng tiền toàn cầu buộc phải tái định giá ngưỡng sinh lời tối thiểu của mọi tài sản rủi ro, bao gồm cổ phiếu mới nổi như Việt Nam.

Tháng 5 năm 2026, khối ngoại đã bán ròng 14.563 tỷ đồng trên thị trường Việt Nam — tăng so với 13.438 tỷ đồng của tháng 4. Lũy kế 5 tháng đầu năm, con số này phản ánh một dòng thoát vốn có cấu trúc, không phải điều chỉnh kỹ thuật ngắn hạn. Cổ phiếu bị bán nhiều nhất phiên 25/5 là ACB, HPG và FPT — nhóm thanh khoản cao nhất thị trường, nơi khối ngoại có thể thoát vị thế nhanh nhất.

Điểm quan trọng: khối ngoại không bán vì doanh nghiệp Việt Nam yếu đi. Họ bán vì chi phí cơ hội tính bằng USD đã tăng. Tín hiệu ngừng bán sẽ đến khi lợi suất trái phiếu Mỹ ổn định — không phải khi VN-Index phục hồi về mốc kỹ thuật nào đó. Câu hỏi theo đó chuyển sang phía nội địa: lực mua nội có đủ để bù đắp dòng thoát cấu trúc này không, và thanh khoản hiện tại cho thấy điều gì?

VN-Index Và Vùng 1800

Phiên sáng 25 tháng 5, thanh khoản khớp lệnh toàn sàn HoSE chỉ đạt hơn 6.573 tỷ đồng — giảm 18% so với phiên sáng cuối tuần trước, và là mức thấp nhất kể từ ngày 6 tháng 4. Riêng rổ VN30 chỉ khớp gần 3.842 tỷ đồng, thấp nhất 7 tuần. Khi giá trượt nhẹ mà khối lượng cũng giảm theo, điều này cho thấy người mua đang rút lui, không phải người bán đang đẩy mạnh.

VN-Index đã mất mốc 1.900 điểm sau 8 tuần tăng liên tiếp. Chốt tuần trước ở 1.877,13 điểm, giảm 2,3% trong một tuần mà phần lớn thị trường chứng khoán toàn cầu vẫn tăng. MBS Securities cảnh báo rằng nhịp điều chỉnh này xuất phát từ việc nhóm cổ phiếu trụ không duy trì được lực nâng, kết hợp với áp lực bán ròng 10 tuần của khối ngoại — và cho thấy mặt bằng định giá có thể cần kiểm tra lại vùng hỗ trợ tâm lý 1.800 điểm.

Trong cấu trúc hiện tại, lực mua nội địa đang đến từ nhóm midcap — KDH tăng 3,83%, VPI tăng 3,04% — nhưng thanh khoản của nhóm này chỉ chiếm 34,5% tổng giá trị sàn HoSE. Không có dấu hiệu dòng tiền tổ chức nội địa hấp thụ có hệ thống vị thế mà khối ngoại đang xả. Theo diễn biến giá và khối lượng, đây là thị trường đang tích lũy một cách thụ động — không phải tích lũy chủ động.

Biến số quyết định vùng 1.800 có bị kiểm tra hay không là cuộc họp chính sách tiền tệ của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc ngày 28 tháng 5 — nếu BOK tăng lãi suất trong bối cảnh lạm phát tháng 4 của Hàn Quốc đã vọt lên 2,6%, áp lực lên toàn bộ tài sản mới nổi châu Á sẽ tăng thêm một bậc. Còn nếu đàm phán Mỹ - Iran đạt thỏa thuận và Hormuz chính thức mở, giá dầu sẽ giảm, kỳ vọng lạm phát toàn cầu hạ nhiệt, và khả năng khối ngoại đảo chiều mới thực sự xuất hiện — nhưng cho đến khi điều đó xảy ra, VN-Index đang ở trong môi trường mà người mua cần lý do cụ thể hơn là người bán.