Dabaco Bể chứa tử thần|Tăng trưởng đánh đổi bằng an toàn

Bể chứa tử thần ở Thạch Quảng

Sáng 18 tháng 7, tại trang trại chăn nuôi lợn của Công ty TNHH Dabaco Thanh Hóa, một công nhân sửa điện gần bể chứa chất thải bất ngờ bị điện giật và rơi xuống. Sáu người khác lần lượt xuống cứu đã trở thành nạn nhân tiếp theo của khí độc tích tụ trong bể kín. Vụ tai nạn khiến 5 người tử vong, 2 người bị thương nặng.

Bác sĩ Bệnh viện Bạch Mai xác định đây là vụ ngộ độc khí H2S đặc biệt nghiêm trọng, tương tự hội chứng búa tạ ở lò mổ. Trong không gian tù túng chỉ rộng hơn một mét, vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ đã sinh ra nồng độ khí độc đủ để quật ngã lần lượt từng người cứu hộ, cho thấy đây không phải một tai nạn đơn lẻ mà là hệ quả của một quy trình an toàn bị bỏ ngỏ.

Thị trường phản ứng gần như ngay lập tức. Đến 10 giờ sáng 20 tháng 7, cổ phiếu DBC giảm 3,72% xuống còn 16.800 đồng, kéo vốn hóa Dabaco bốc hơi hơn 280 tỷ đồng chỉ trong một phiên. Với một tập đoàn nông nghiệp niêm yết trên HoSE, phản ứng của nhà đầu tư cho thấy rủi ro vận hành giờ đây được định giá gần như ngay lập tức, không cần chờ đến báo cáo quý.

Vết rạn có từ trước

Đây không phải lần đầu trang trại này bị nhắc tên. Tháng 10 năm 2024, Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa từng ra quyết định xử phạt Công ty TNHH Dabaco Thanh Hóa hơn 210 triệu đồng vì xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật. Vụ tai nạn lần này vì vậy không xuất hiện từ một sự cố bất ngờ, mà từ một chuỗi cảnh báo đã bị bỏ qua.

Trang trại rộng hơn 50 héc-ta, quy mô 5.600 lợn nái và hơn 150.000 lợn thịt mỗi năm, với tổng vốn đầu tư hơn 770 tỷ đồng, từng khiến người dân xã Thạch Quảng nhiều lần tập trung phản đối vì mùi hôi thối. Một dự án được phê duyệt để tăng trưởng sản lượng lại trở thành nơi quy trình an toàn lao động bị đặt sau tốc độ vận hành.

Công an tỉnh Thanh Hóa hiện đang điều tra toàn diện nguyên nhân vụ việc. Câu hỏi đặt ra không chỉ là ai chịu trách nhiệm cho 5 sinh mạng, mà là liệu mô hình tăng trưởng nhanh của ngành chăn nuôi công nghiệp có đang bỏ qua chi phí vận hành an toàn để giữ biên lợi nhuận.

Cái giá của tăng trưởng

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh Thanh Hóa Cao Văn Cường đã trực tiếp kiểm tra hiện trường và yêu cầu các sở, ngành điều tra toàn diện hoạt động của trang trại, từ quy hoạch, xây dựng đến việc chấp hành quy định về môi trường và an toàn lao động. Bộ Nội vụ cũng đề nghị khẩn trương khắc phục hậu quả, trong khi ngành chăn nuôi cả nước được yêu cầu siết chặt kiểm tra an toàn tại các trang trại tương tự.

Với nhà đầu tư, mức giảm 3,72% của DBC trong một phiên là con số nhỏ so với biến động thị trường chung, nhưng mang một tín hiệu khác: rủi ro vận hành tại một công ty con cấp huyện cũng có thể ngay lập tức bào mòn giá trị của cả tập đoàn niêm yết trên HoSE. Đây là cách thị trường định giá lại chi phí của việc trì hoãn đầu tư vào an toàn lao động.

5.600 con lợn nái và hơn 150.000 con lợn thịt mỗi năm là con số của một dự án tăng trưởng. Nhưng phía sau con số đó, một bể chứa rộng chưa đầy hai mét đã cho thấy giới hạn thật sự của mô hình mở rộng quy mô nhanh mà không đi kèm đầu tư tương xứng vào an toàn con người.