FPT hụt 10.258 người|Sa thải hay đổi sổ?

10.258 người biến mất trên báo cáo

Con số FPT giảm 10.258 nhân sự trong sáu tháng đầu năm dễ khiến nhà đầu tư nghĩ ngay đến một cuộc cắt giảm lao động quy mô lớn, có thể liên quan đến AI. Nhưng dữ liệu trong báo cáo lại chỉ ra một cách hiểu khác: phần lớn biến động này đến từ việc FPT thay đổi cách ghi nhận FPT Telecom, chứ chưa phải bằng chứng FPT đã cho hơn 10.000 người nghỉ việc.

Từ ngày 1/1/2026, FPT Telecom không còn được hợp nhất như một công ty con. FPT chuyển sang phương pháp vốn chủ sở hữu, theo đó tập đoàn chỉ ghi nhận phần lợi nhuận tương ứng với tỷ lệ sở hữu, thay vì cộng toàn bộ doanh thu, chi phí và nhân sự của FPT Telecom vào báo cáo hợp nhất. Cuối năm 2025, FPT Telecom cùng các công ty con có 10.731 nhân viên — gần tương ứng với mức giảm 10.258 người trên báo cáo FPT.

Dữ liệu từ chính FPT Telecom củng cố cách giải thích này. Đến cuối tháng 6, nhân sự của FPT Telecom và các công ty con tăng 5,5%, lên 11.316 người. Nói cách khác, “10.000 người biến mất” trên báo cáo FPT không đồng nghĩa với 10.000 người biến mất khỏi hoạt động kinh doanh.

Nghịch lý của cổ phiếu và AI

Điều này quan trọng vì trước đó FPT đang bị nhìn qua một nghịch lý khác. Kết quả kinh doanh vẫn tăng, các hợp đồng công nghệ quốc tế vẫn mở rộng, nhưng cổ phiếu từng mất gần một nửa so với đỉnh. Một số phân tích cho rằng nhà đầu tư đang định giá lại FPT vì AI có thể làm chậm mô hình gia công phần mềm dựa nhiều vào quy mô nhân lực. Con số nhân sự giảm mạnh dường như xác nhận nỗi lo ấy — cho đến khi nhìn vào phạm vi hợp nhất.

Phần hoạt động cốt lõi của FPT hiện chưa cho thấy sự co lại tương ứng. Sáu tháng đầu năm, doanh thu tập đoàn đạt 26.269 tỷ đồng, tăng 12,6%; lợi nhuận trước thuế đạt 5.714 tỷ đồng, tăng 18,1%. Khối công nghệ đóng góp 88% doanh thu và 58% lợi nhuận trước thuế. Riêng dịch vụ AI và phân tích dữ liệu đạt 1.842 tỷ đồng doanh thu, tăng 54%. Hai AI Factory tại Việt Nam và Nhật Bản sau hơn một năm vận hành đều đạt mức khai thác trên 90% và bắt đầu có lãi trong quý II.

AI tăng trưởng, biên lợi nhuận chịu sức ép

Nhưng cũng không nên biến những con số đó thành kết luận rằng FPT đã chứng minh được AI sẽ tự động làm lợi nhuận tăng bền vững. FPT Telecom, nay được trình bày như một công ty liên kết, vẫn là một phần kinh tế quan trọng trong câu chuyện FPT. Doanh thu sáu tháng của đơn vị này tăng 15,1%, nhưng biên lợi nhuận gộp quý II giảm từ 50,4% xuống 45,7%. Chi phí giá vốn tăng nhanh hơn doanh thu, còn lợi nhuận ròng chỉ tăng 12% — mức thấp nhất trong 11 quý. Chi phí vay cũng tăng mạnh, trong khi dư nợ vay ngắn hạn tăng 46,2%.

Vì vậy, cú “giảm nhân sự” hiện tại mang tính thay đổi cấu trúc báo cáo nhiều hơn là cú sốc lao động. Nó làm thay đổi cách đọc doanh thu, quy mô nhân sự và tỷ trọng các mảng kinh doanh của FPT, nhưng không tự nó chứng minh năng suất đã tăng hay chi phí nhân công đã giảm. Đó là điểm mà cả người đang nắm giữ lẫn người chờ mua cần phân biệt.

Mốc kiểm chứng tiếp theo

Mốc kiểm chứng tiếp theo nằm ở khả năng FPT biến đà tăng của AI thành lợi nhuận có thể lặp lại. Công ty đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế năm 2026 là 11.629 tỷ đồng; sau nửa năm, FPT mới đi được gần một nửa chặng đường. Các báo cáo tới cần cho thấy doanh thu AI tiếp tục tăng mà không phải đánh đổi bằng biên lợi nhuận, đồng thời FPT Telecom phải kiểm soát được giá vốn, chi phí vay và áp lực đầu tư.

Phán đoán hợp lý nhất lúc này không phải “FPT đang thay người bằng AI”, cũng không phải “AI chắc chắn giải quyết mọi vấn đề”. FPT đang có một chuyển dịch thật về nhu cầu AI và hạ tầng AI, nhưng con số nhân sự giảm chủ yếu là hệ quả của việc đổi phạm vi hợp nhất. Điều còn chưa rõ là phần tăng trưởng AI sẽ trở thành năng lực sinh lời dài hạn đến đâu, trong khi những mảng kinh doanh nền tảng vẫn phải chịu sức ép biên lợi nhuận và vốn.