MWG đưa ĐMX lên sàn|Lỗ BHX còn đáng lo?

DMX lên sàn, MWG đổi cấu trúc

Ngày 6/8, Điện Máy Xanh sẽ giao dịch phiên đầu tiên trên HoSE với mã DMX. Nhưng với cổ đông MWG, đây không chỉ là câu chuyện một công ty con được định giá riêng. Nó cho thấy tập đoàn đang bước sang giai đoạn mới: dùng một cỗ máy bán lẻ đã trưởng thành để tạo tiền, giảm nợ và tiếp tục tài trợ cho một cuộc mở rộng vẫn còn nhiều điều phải chứng minh.

Điều này đáng chú ý vì thị trường trước đó không hoàn toàn nhìn MWG theo hướng tích cực. Ngày 27/7, cổ phiếu giảm sàn về 63.300 đồng, dù doanh thu sáu tháng tăng 29%. Nghĩa là lợi nhuận tăng chưa đủ để thuyết phục nhà đầu tư rằng giá trị đã được giải phóng. Câu hỏi không còn là MWG có tăng trưởng hay không, mà là tăng trưởng đó biến thành tiền mặt và giá trị cổ đông như thế nào.

IPO biến DMX thành dòng tiền

Đợt IPO của Điện Máy Xanh cung cấp một phần câu trả lời. Công ty đã bán hơn 166 triệu cổ phiếu, huy động trên 13.300 tỷ đồng. Theo phương án sử dụng vốn, tiền IPO dùng để thanh toán một phần nợ ngân hàng, không dùng để trả cổ tức. Cùng lúc, Điện Máy Xanh dự kiến trả hơn 5.000 tỷ đồng cổ tức từ lợi nhuận chưa phân phối. Vì MWG vẫn sở hữu khoảng 86%, hơn 4.300 tỷ đồng có thể quay về công ty mẹ.

Đây là hai dòng tiền khác nhau nhưng cùng làm thay đổi bảng cân đối của MWG: vốn mới giúp giảm nợ ở Điện Máy Xanh, còn cổ tức bổ sung tiền mặt cho công ty mẹ. Thương vụ cũng mở ra một mức định giá độc lập cho Điện Máy Xanh, thay vì để toàn bộ giá trị của chuỗi này bị trộn lẫn trong MWG.

Cổ tức không xóa rủi ro

Tuy nhiên, cổ tức không phải tiền “cho không”. Với giá tham chiếu 80.000 đồng, 4.000 đồng cổ tức tương đương tỷ suất tiền mặt 5%, nhưng giá cổ phiếu thường sẽ điều chỉnh vào ngày không hưởng quyền. Nhà đầu tư chỉ có lợi nếu tổng giá trị cổ phiếu sau điều chỉnh và tiền nhận được cao hơn số vốn ban đầu. Vì vậy, điều quan trọng với MWG không phải là nhận một khoản tiền lớn trong tháng này, mà là công ty sẽ dùng thanh khoản tốt hơn để tạo thêm lợi nhuận trong những năm tới.

Bách Hóa Xanh đã có lãi

Mắt xích khiến câu chuyện khó hơn là Bách Hóa Xanh. Sáu tháng đầu năm, chuỗi này đạt khoảng 910 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế và có thể sớm hoàn thành mục tiêu 1.800 tỷ đồng cả năm, theo lãnh đạo MWG. Doanh thu mảng thực phẩm và hàng tiêu dùng nhanh đạt 28.314 tỷ đồng, chiếm gần 30% doanh thu hợp nhất. Bách Hóa Xanh đã có 3.191 cửa hàng, tăng thêm 632 cửa hàng chỉ trong nửa đầu năm.

Các con số vận hành cũng đã thay đổi. Doanh thu bình quân của một cửa hàng tại miền Bắc đạt khoảng 1 tỷ đồng mỗi tháng. Những cửa hàng đầu tiên ở khu vực này bắt đầu có lãi sau khoảng 3-6 tháng, còn nhóm cửa hàng mới đã đạt lợi nhuận hoạt động dương trực tiếp sau khi tính cả chi phí kho vận. Đây là lý do ban lãnh đạo tin rằng số cửa hàng mở mới cả năm có thể vượt 1.000.

Có lãi chưa có nghĩa an toàn

Nhưng “đã có lãi” chưa đồng nghĩa với “đã an toàn”. Bách Hóa Xanh vẫn còn khoảng 7.000 tỷ đồng lỗ lũy kế. Mục tiêu bù đắp khoản lỗ này trong 2-3 năm và tiến tới IPO vào năm 2028 vẫn là dự báo của ban lãnh đạo, chưa phải kết quả đã xảy ra. Chính doanh nghiệp cũng thừa nhận giai đoạn đầu mở rộng miền Bắc gặp khó khăn về chuỗi cung ứng hàng tươi sống và khác biệt trong hành vi tiêu dùng. Công ty chưa đưa ra kế hoạch cụ thể về số cửa hàng cho năm 2027 và 2028.

Điều còn phải kiểm chứng

Vì thế, cách đọc hợp lý hơn về MWG hiện nay không phải là “cổ tức của Điện Máy Xanh đã xóa rủi ro Bách Hóa Xanh”. Đúng hơn, MWG đang tách một tài sản tạo tiền tương đối trưởng thành khỏi một dự án tăng trưởng còn đang trong quá trình kiểm chứng. Sự kiện DMX lên sàn là một cú thay đổi về cấu trúc vốn; còn khả năng Bách Hóa Xanh trở thành động cơ tăng trưởng dài hạn vẫn là một chu kỳ phải theo dõi.

Với người đang nắm giữ MWG, cần nhìn qua khoản cổ tức trước mắt để xem nợ vay thực sự giảm thế nào và lợi nhuận Bách Hóa Xanh có tiếp tục tăng sau khi mở rộng hay không. Với người đang quan sát, giá tham chiếu của DMX và khoản tiền 4.300 tỷ đồng không đủ để định giá MWG. Những mốc đáng kiểm chứng là ngày chốt quyền 19/8, ngày dự kiến trả cổ tức 26/8, lợi nhuận Bách Hóa Xanh cả năm có đạt 1.800 tỷ đồng hay không, và hơn 1.000 cửa hàng mới có giữ được hiệu quả sau giai đoạn khai trương hay không.

MWG đã có bằng chứng rõ hơn rằng mình có thể biến quy mô thành tiền mặt. Nhưng bằng chứng để khẳng định Bách Hóa Xanh đã hoàn toàn thoát khỏi rủi ro vẫn chưa đầy đủ. Đó là phần chưa được giải quyết sau ngày Điện Máy Xanh lên sàn.