Petrolimex lỗ 662 tỷ giữa bão giá dầu|6.500 tỷ dự phòng tồn kho | bao giờ hoàn nhập?

Mua Đỉnh, Bán Đáy

Khi các công ty xăng dầu khác báo lãi kỷ lục trong quý I/2026, Petrolimex lại công bố khoản lỗ 662 tỷ đồng — mức thua lỗ sâu nhất trong vòng sáu năm. Điều đó đặt ra câu hỏi: cùng một cơn bão giá dầu, tại sao BSR lãi 8.265 tỷ đồng và PV OIL lãi gấp 22 lần cùng kỳ, trong khi Petrolimex lại đứng ở phía ngược lại?

Câu trả lời nằm ở vị trí trong chuỗi cung ứng. BSR và PV OIL là nhà lọc dầu — họ nắm tồn kho giá rẻ từ trước khi giá tăng vọt. Petrolimex là nhà phân phối đầu mối — họ phải mua hàng từ thị trường giao ngay đúng vào lúc giá đạt đỉnh.

Cuối tháng 2/2026, căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang đột ngột. Giá dầu diesel trên thị trường quốc tế vọt từ khoảng 70 USD/thùng trong tháng 2 lên tới 292 USD/thùng vào tháng 3 — tăng 329% chỉ trong vài tuần. Mức biến động này, theo Tổng giám đốc Lưu Văn Tuyến, là "chưa từng có" trong lịch sử vận hành của tập đoàn.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp đầu mối nhỏ lẻ co cụm, từ chối nhập hàng vì lo lỗ. Áp lực đảm bảo nguồn cung xăng dầu quốc gia dồn toàn bộ lên các đầu mối lớn, mà Petrolimex là lớn nhất. Tập đoàn buộc phải nhập khẩu theo giá giao ngay với phụ phí diesel lên tới 35–40 USD/thùng, xăng 12–15 USD/thùng — cao hơn nhiều lần thông lệ bình thường.

Chi phí nhập một tàu dầu 40.000 tấn tăng từ khoảng 25–26 triệu USD lên tới 85–87 triệu USD. Khi tính đủ giá hàng, phụ phí và vận tải tại đỉnh tháng 3, tổng chi phí nhập khẩu có thể chạm tới 340 USD/thùng.

Sản lượng bán ra tháng 3 của Petrolimex đạt hơn 1,13 triệu m³/tấn, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu thuần quý I tăng 45% lên gần 98.700 tỷ đồng — nhưng giá vốn tăng 48%, nhanh hơn doanh thu. Biên lãi gộp sụp từ 5,47% xuống còn 3,7%.

Vấn đề thực sự không nằm ở doanh thu. Nó nằm ở 36.300 tỷ đồng hàng tồn kho được mua ở vùng giá đỉnh — và điều xảy ra ngay sau đó khi giá thị trường quay đầu trong tháng 4.

500 Tỷ Dự Phòng — Lá Chắn Hay Áp Lực?

Khoản dự phòng tồn kho 6.512 tỷ đồng là điểm mấu chốt thay đổi toàn bộ cách đọc báo cáo tài chính quý I của Petrolimex — vì đây không phải chi phí vận hành bình thường, mà là khoản ghi nhận tổn thất kế toán từ hàng hóa vẫn còn nằm trong kho.

Sang tháng 4, giá RON95 giảm từ 137 USD/thùng xuống 124 USD/thùng. Dầu diesel từ đỉnh 292 USD/thùng lao thẳng về khoảng 152 USD/thùng. Toàn bộ lượng hàng Petrolimex mua ở vùng giá cao — nay phải được định giá lại theo giá thị trường thấp hơn theo chuẩn mực kế toán. Phần chênh lệch đó được trích lập vào dự phòng.

Giá trị hàng hóa tồn kho cuối quý I đạt gần 24.400 tỷ đồng, trong khi tổng tồn kho lên tới 36.300 tỷ đồng — gấp 2,6 lần so với đầu năm. Hàng đang vận chuyển trên đường tăng từ 1.478 tỷ lên 10.093 tỷ đồng, cho thấy tập đoàn tiếp tục nhập hàng ngay cả khi giá chưa hạ nhiệt.

Đây là điểm mà nhiều người bỏ qua: khoản dự phòng 6.512 tỷ đồng không biến mất. Theo chuẩn mực kế toán Việt Nam, nếu giá thị trường phục hồi trong các quý sau, khoản dự phòng này có thể được hoàn nhập — và trực tiếp cải thiện lợi nhuận mà không cần bất kỳ tăng trưởng kinh doanh nào.

Ngoài áp lực dự phòng, khoản phải trả ngắn hạn tăng 34.700 tỷ đồng lên gần 59.000 tỷ đồng — phản ánh việc tập đoàn mua chịu khối lượng lớn để tích trữ hàng. Đòn bẩy thương mại tăng mạnh là điều kiện cần theo dõi: nếu giá dầu ổn định hoặc phục hồi, đòn bẩy này sẽ khuếch đại lợi nhuận theo chiều thuận; nếu giá tiếp tục bất ổn, nó sẽ khuếch đại rủi ro.

Câu hỏi đặt ra là: khoản dự phòng 6.500 tỷ đồng được tính đúng thời điểm — hay có phần nào được đẩy vào quý I để dọn đường cho kết quả các quý sau?

Tin Đồn, Giảm Sàn, Và BCTC Ký Ngày 29/4

Diễn biến quanh báo cáo tài chính quý I của PLX tiết lộ một chuỗi thông tin quan trọng hơn bản thân con số lỗ — bởi nó cho thấy cổ phiếu PLX đang phản ứng với thông tin không chính thức trước khi số liệu thực được xác nhận.

Ngày 24/4, tại ĐHĐCĐ thường niên, Tổng giám đốc Lưu Văn Tuyến công bố ước tính lỗ hơn 1.000 tỷ đồng từ mảng xăng dầu cốt lõi trong quý I. Phiên giao dịch ngày 28/4, PLX giảm sàn xuống 36.950 đồng/cổ phiếu, khớp lệnh 6,5 triệu đơn vị.

Trong kỳ nghỉ lễ 30/4 đến 1/5, thông tin lan truyền trên các diễn đàn rằng Petrolimex thực ra lãi 1.000 tỷ đồng. Phiên 4/5, PLX bật tăng mạnh, có lúc chạm trần, trước khi chốt phiên tăng 4,17% lên 38.700 đồng.

Chiều muộn ngày 4/5, Petrolimex mới công bố BCTC quý I — với kết quả lỗ 662 tỷ đồng. Điểm đáng chú ý: báo cáo được ký vào ngày 29/4, tức là trước khi tin đồn lãi lan tràn, nhưng lại được công bố sau khi thị trường đã phản ứng với tin đồn đó.

Điều này tạo ra một khoảng trống thông tin có thể đo được: từ 29/4 đến 4/5, thị trường giao dịch dựa trên tin đồn, không dựa trên số liệu xác thực. Dù Petrolimex khẳng định cam kết minh bạch, việc hoàn thành báo cáo ngày 29/4 nhưng công bố chiều 4/5 là điều kiện cần làm rõ — không phải quy kết, mà là yếu tố nhà đầu tư cần theo dõi nếu mô hình này lặp lại trong các quý tới.

Khoản lỗ thực tế 662 tỷ đồng thấp hơn ước tính lỗ hơn 1.000 tỷ mà ban lãnh đạo đưa ra trước đó — một phần nhờ các mảng ngoài xăng dầu tăng trưởng 15% và bù đắp được một phần tổn thất. Mục tiêu lợi nhuận trước thuế cả năm 2026 vẫn là 3.380 tỷ đồng.

Điều Kiện Để PLX Phục Hồi

Khoản lỗ quý I không phản ánh sự suy yếu cơ cấu của Petrolimex — nhưng 6.512 tỷ đồng dự phòng tồn kho và gần 59.000 tỷ đồng phải trả ngắn hạn tạo ra hai ngưỡng cụ thể mà nhà đầu tư cần theo dõi để xác nhận chiều hướng phục hồi.

Ngưỡng thứ nhất là giá dầu. Nếu dầu diesel duy trì quanh mức 150–160 USD/thùng hoặc cao hơn trong quý II, phần lớn khoản dự phòng 6.512 tỷ đồng có cơ sở để hoàn nhập — khi đó lợi nhuận quý II có thể vượt xa hoạt động kinh doanh thực tế. Ngược lại, nếu giá tiếp tục giảm về dưới mức tháng 4, tập đoàn có thể cần trích lập thêm cho lượng tồn kho còn lại.

Ngưỡng thứ hai là tốc độ giải phóng tồn kho. Tồn kho 36.300 tỷ đồng cùng với phải trả ngắn hạn gần 59.000 tỷ đồng tạo ra đòn bẩy thương mại đang vận hành ở mức cao. Nếu Petrolimex bán được lượng hàng tích trữ với giá không thấp hơn giá vốn, dòng tiền hoạt động sẽ phục hồi mạnh và rủi ro thanh khoản được kiểm soát. Ngưỡng cần theo dõi là liệu tồn kho quý II có giảm đáng kể so với mức gần 36.300 tỷ đồng cuối quý I hay không.

Điểm đối trọng cần tính đến: mảng ngoài xăng dầu của PLX tăng trưởng 15% trong quý I và vẫn có lãi trong bối cảnh mảng cốt lõi lỗ nặng. Đây là lớp đệm ổn định có thể giúp tập đoàn duy trì mục tiêu 3.380 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế cả năm — nếu mảng xăng dầu không tiếp tục lỗ trong hai quý còn lại.

Rủi ro tập trung ở một kịch bản cụ thể: giá dầu quốc tế tiếp tục bất ổn theo kiểu tháng 3 tái diễn, Petrolimex lại bị đặt vào vai trò bình ổn, và chu kỳ mua đỉnh bán đáy lặp lại. Điều kiện này sẽ được kiểm chứng khi Petrolimex công bố BCTC quý II — và đặc biệt là tại mức tồn kho và dự phòng tại thời điểm đó so với con số 6.512 tỷ đồng mà quý I để lại.