Petrosetco lãi tăng, tiền âm|Lợi nhuận có thật?

Bức tranh lợi nhuận

Petrosetco đang cho nhà đầu tư một bức tranh rất dễ khiến người ta phấn khích: doanh thu sáu tháng đạt hơn 13.000 tỷ đồng, tăng 50%, còn lợi nhuận sau thuế đạt hơn 202 tỷ đồng, gần gấp đôi cùng kỳ. Cổ phiếu PET cũng lên vùng 40.000 đồng, cao nhất từ đầu năm.

Nhưng phía sau con số lợi nhuận ấy là một câu hỏi khó hơn: tiền thật đang ở đâu?

Lợi nhuận chưa thành tiền

Điểm đáng chú ý trong báo cáo quý II không chỉ là biên lợi nhuận gộp tăng từ 4,3% lên 6,2%. Dòng tiền thuần từ hoạt động kinh doanh lại âm hơn 1.050 tỷ đồng, gần gấp bốn lần mức âm cùng kỳ.

Nói cách khác, Petrosetco đã ghi nhận doanh thu và lợi nhuận, nhưng chưa thu được lượng tiền tương ứng từ hoạt động cốt lõi.

Vốn lưu động bị hút

Cơ chế nằm ngay trên bảng cân đối kế toán. Phải thu ngắn hạn tăng thêm khoảng 1.317 tỷ đồng, lên 5.976 tỷ đồng; hàng tồn kho cũng tăng hơn 264 tỷ đồng.

Khi hàng đã được nhập hoặc bán nhưng tiền chưa quay về, doanh nghiệp phải dùng vốn vay và tín dụng thương mại để duy trì vòng quay. Đến cuối tháng 6, Petrosetco có khoảng 6.805 tỷ đồng vay và nợ thuê tài chính ngắn hạn. Chi phí lãi vay thực trả trong sáu tháng tăng 128%, lên hơn 211 tỷ đồng.

Câu chuyện tăng trưởng đổi hướng

Đây là điểm làm thay đổi cách đọc kết quả kinh doanh. Trước đó, câu chuyện về PET chủ yếu xoay quanh tốc độ tăng doanh thu, biên gộp cải thiện và việc doanh nghiệp hoàn thành khoảng 63,5% kế hoạch lợi nhuận năm.

Hai quỹ lớn cũng liên tục mua vào: VietinBank Capital nâng sở hữu lên 19%, còn HDCapital lên 18,74%, tổng cộng nắm 37,74% vốn.

Những giao dịch này là một tín hiệu đối trọng với lo ngại về dòng tiền, nhưng các bài viết không cho biết lý do cụ thể phía sau quyết định mua.

Lợi nhuận có thật, chất lượng chưa chắc

Vì vậy, chưa thể kết luận lợi nhuận của Petrosetco là không có thật. Doanh nghiệp vẫn có lãi gộp tăng mạnh, tiền và tương đương tiền khoảng 1.679 tỷ đồng, cùng danh mục tiền gửi và đầu tư tài chính ngắn hạn đáng kể.

Nhưng cũng chưa thể xem tăng trưởng lợi nhuận là hoàn toàn khỏe mạnh, bởi dòng tiền dương trong kỳ chủ yếu đến từ thu hồi các khoản cho vay và đầu tư tài chính, chứ không phải từ hoạt động kinh doanh chính.

Điều cần theo dõi

Với người đang nắm giữ PET, điều cần theo dõi không phải chỉ là lợi nhuận quý sau tăng bao nhiêu, mà là phải thu và tồn kho có bắt đầu quay đầu hay không, dòng tiền kinh doanh có trở lại dương hay không, và chi phí vay có tiếp tục leo thang hay không.

Với người đang quan sát, mức giá cao nhất từ đầu năm khiến câu chuyện tăng trưởng đã được phản ánh đáng kể; phần chưa được xác nhận là khả năng chuyển doanh thu thành tiền.

Phép thử dòng tiền

Các dữ liệu hiện có cho thấy đây có thể là một chu kỳ mở rộng đang tiêu tốn vốn lưu động, nhưng chưa đủ để chứng minh đó chỉ là biến động ngắn hạn hay vấn đề cấu trúc.

Chính Petrosetco cũng đứng trước phép thử mà các bài viết đã chỉ ra: nếu dòng tiền kinh doanh tiếp tục âm trong những quý tới, áp lực vốn và khả năng chuyển lợi nhuận kế toán thành tiền thật sẽ lớn hơn.

Cho đến khi phép thử đó có kết quả, PET là câu chuyện lợi nhuận tăng nhanh nhưng chất lượng dòng tiền vẫn cần được kiểm chứng.