PNJ giảm sàn 55%|CEO xin lỗi vẫn không chặn được đà bán

Họp báo bất thường

Cổ phiếu PNJ vừa đóng cửa ở mức giá sàn 38.500 đồng, với hơn 9,7 triệu cổ phiếu dư bán và trắng bên mua. Đây là phiên giảm sàn thứ hai chỉ trong vài ngày, đưa thị giá xuống thấp nhất trong gần 5 năm và mất 55% so với đỉnh hồi đầu tháng 7. Điều nghịch lý là cú giảm sàn này xảy ra ngay sau khi CEO PNJ, ông Phan Quốc Công, lần đầu tổ chức họp báo và công khai xin lỗi, thừa nhận công ty đang chịu áp lực thanh khoản thật sự. Câu hỏi đặt ra là tại sao một động thái minh bạch, vốn thường được thị trường thưởng, lại kéo giá xuống sâu hơn thay vì chặn đà bán tháo. Câu trả lời nằm ở chính con số ông Công công bố tại họp báo: từ ngày 3/7 đến 17/7, tổng doanh số PNJ mua lại sản phẩm từ khách hàng lớn gấp 5 lần doanh số bán ra.

Vòng quay vốn đứt gãy

Tỷ lệ mua lại gấp 5 lần bán ra không phải vấn đề thiếu tiền, ông Công khẳng định công ty đã chuẩn bị vài nghìn tỷ đồng cho chương trình mua lại và quá trình này đang diễn ra suôn sẻ. Theo báo cáo tài chính quý 1/2026, PNJ đang nắm hơn 4.500 tỷ đồng tiền mặt và tiền gửi ngắn hạn, tăng gần 2.000 tỷ đồng so với cuối năm 2025, và công ty không có nợ vay dài hạn. Vấn đề thực sự nằm ở vòng quay: kim cương mua lại cần khoảng một tháng kiểm định trước khi có thể tái đưa vào kinh doanh, so với chỉ vài ngày trước đây, khiến dòng tiền bị giữ lại một chiều thay vì xoay vòng như bình thường. Đây chính là điểm mà thị trường phản ứng dữ dội hơn cả bản thân vụ án buôn lậu ban đầu: không phải PNJ mất khả năng chi trả, mà là công ty đang tự nguyện khóa một phần thanh khoản của chính mình để giữ cam kết mua lại 100% giao dịch khách hàng.

Ai đang đặt cược ngược chiều

Ngay khi biến cố P-Lab bùng phát đầu tháng 7, nhóm quỹ liên quan đến VinaCapital đã bán tổng cộng hơn 3 triệu cổ phiếu PNJ, giảm sở hữu xuống dưới ngưỡng cổ đông lớn, trong khi Generali Việt Nam cũng thoái gần 400.000 cổ phiếu. Nhưng cùng lúc đó, dữ liệu nội bộ lại cho thấy chiều ngược lại: người liên quan đến ban lãnh đạo PNJ ghi nhận mua ròng hàng trăm tỷ đồng trong nhiều phiên hồi giữa tháng 6, trước khi vụ án bị phanh phui. Hai nhóm nhà đầu tư đọc cùng một công ty theo hai hướng trái ngược trong cùng khung thời gian khủng hoảng. Theo CEO PNJ, khối ngoại hiện nắm khoảng 49% cổ phiếu công ty, gần kín room ngoại trước khi sự cố xảy ra, nghĩa là mọi động thái bán ròng tiếp theo sẽ tạo áp lực cung lớn hơn bình thường lên một cổ phiếu vốn đã thanh khoản mỏng do room gần đầy. Câu hỏi cho người đang nắm giữ không còn là niềm tin vào lời xin lỗi của CEO, mà là liệu phần vốn ngoại còn lại có tiếp tục rút trước khi vòng quay tiền mặt của công ty được khơi thông.

Điều kiện phân định

Việc CEO chọn họp báo đột xuất để thừa nhận áp lực thanh khoản, thay vì tiếp tục thông điệp mọi thứ trong tầm kiểm soát như giai đoạn đầu, cho thấy PNJ đang đặt cược vào một chiến lược khác: minh bạch hóa khủng hoảng để giữ niềm tin dài hạn, chấp nhận rủi ro giá cổ phiếu phản ứng tiêu cực trong ngắn hạn. Đây là điểm mà không ít nhà đầu tư tổ chức bỏ qua khi chỉ nhìn vào phiên giảm sàn: một công ty che giấu áp lực thanh khoản mới là tín hiệu đáng lo, còn một công ty chủ động công bố con số cụ thể như tỷ lệ mua-bán 5 lần lại là dấu hiệu ban lãnh đạo tin rằng họ kiểm soát được vấn đề.

Với người đang nắm giữ cổ phiếu PNJ, biến động này trở thành cơ hội tái tích lũy nếu thời gian kiểm định kim cương được rút ngắn trở lại về vài ngày như trước, cho thấy dòng tiền mua-bán đang cân bằng trở lại. Ngược lại, nó trở thành bẫy nếu khối ngoại tiếp tục bán ròng thêm trong các phiên tới trong khi tỷ lệ mua lại vẫn duy trì gấp nhiều lần doanh số bán ra, bởi khi đó áp lực thanh khoản không còn là vấn đề tạm thời mà đã ăn sâu vào cấu trúc dòng tiền của công ty. Biến số cần theo dõi trước khi ra quyết định không phải là phiên giảm sàn tiếp theo, mà là báo cáo tài chính quý 2/2026 sắp công bố, nơi thể hiện rõ khoản tiền mặt còn lại sau đợt mua lại cao điểm và liệu các ngành hàng ngoài kim cương có đủ sức bù đắp cho phần doanh thu đang bị đóng băng trong kho kiểm định.