Pomina tăng doanh thu|Lãi vay còn nuốt gì?

Doanh thu tăng, tài chính chưa hồi sinh

Pomina đang bán được nhiều thép hơn, nhưng dữ liệu quý II chưa cho thấy một cuộc hồi sinh về tài chính. Doanh thu quý II tăng lên 1.711 tỷ đồng, gấp 3,7 lần cùng kỳ, còn lợi nhuận gộp đạt 131 tỷ đồng.

Thế nhưng chi phí tài chính lên tới 192 tỷ đồng, trong đó lãi vay gần 188 tỷ đồng, khiến công ty vẫn lỗ 146 tỷ đồng.

Điều chưa được giải đáp là nguồn vốn hỗ trợ mới có đủ thời gian đưa Pomina từ phục hồi sản xuất sang phục hồi bảng cân đối hay không.

Lối ra sau thỏa thuận Vingroup

Trước sự kiện này, câu chuyện dễ được kể là Pomina đã tìm thấy lối ra sau thỏa thuận với hệ sinh thái Vingroup.

VinMetal cam kết cho vay vốn lưu động lãi suất 0% trong tối đa hai năm và ưu tiên sử dụng thép Pomina trong hệ sinh thái Vingroup.

Sau đó, hoạt động sản xuất được khôi phục từng phần, sản lượng tiêu thụ tăng, doanh thu quý II lập mức cao nhất trong nhiều quý.

Bảng cân đối vẫn bị bào mòn

Nhưng báo cáo mới buộc phải đọc câu chuyện theo hướng chặt chẽ hơn. Sáu tháng đầu năm, doanh thu Pomina tăng 46% lên 2.177 tỷ đồng, song công ty vẫn lỗ 325 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu âm gần 948 tỷ đồng, lỗ lũy kế lên 3.809 tỷ đồng.

Toàn bộ phần vốn góp trước đây đã bị các khoản lỗ tích tụ bào mòn.

Lãi vay nuốt lợi nhuận gộp

Cơ chế nằm ở chỗ doanh thu tăng chưa đồng nghĩa tiền còn lại cho cổ đông tăng.

Trong quý II, lợi nhuận gộp tạo ra từ hoạt động kinh doanh không đủ trang trải chi phí tài chính. Lũy kế nửa đầu năm, chi phí lãi vay đã vượt 322 tỷ đồng, gần gấp đôi lợi nhuận gộp.

Pomina cho biết ngoài lãi vay còn có lãi và phạt do chậm thanh toán nhà cung cấp. Vì vậy, mỗi tấn thép bán thêm hiện giúp nhà máy hoạt động trở lại, nhưng chưa chắc giúp doanh nghiệp thoát khỏi vòng xoáy nợ.

Dòng tiền vận hành là điểm sáng

Dòng tiền kinh doanh 6 tháng đạt 536 tỷ đồng, tăng mạnh so với 114 tỷ đồng cùng kỳ.

Đây là phần tích cực không nên bỏ qua. Nó cho thấy hoạt động vận hành đã tạo ra tiền, chứ không chỉ có doanh thu trên báo cáo.

Biên lợi nhuận và sản lượng cũng có dấu hiệu cải thiện. Nếu những dòng tiền này duy trì, Pomina có thể từng bước giảm áp lực ngắn hạn.

Nguồn vốn Vin giữ vai trò trọng yếu

Tuy nhiên, cách doanh nghiệp có được vốn lưu động lại cho thấy rủi ro chưa biến mất.

Khoản phải trả liên quan đến nhóm Vin tăng từ 0 đồng đầu năm lên khoảng 773 tỷ đồng cuối quý I, rồi vượt 1.424 tỷ đồng cuối quý II.

Trong khi đó, khoản phải thu nhóm Vin gần 309 tỷ đồng, gồm hơn 172 tỷ đồng phải thu từ Vinhomes. Quy mô phải trả lớn hơn nhiều phải thu cho thấy nguồn vốn từ đối tác đang giữ vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động.

Vừa là bệ đỡ, vừa là phụ thuộc

Đây là điểm làm thay đổi cách nhìn về thỏa thuận với Vingroup. Nó vừa là đầu ra và vốn lưu động giúp Pomina khởi động lại, vừa cho thấy doanh nghiệp chưa tự đứng vững bằng bảng cân đối của mình.

Khoản vay 300 tỷ đồng từ Đại Quang Minh, có lãi suất 12% một năm, vẫn còn nguyên và đã được chuyển sang nhóm nợ đến hạn trả.

Trong khi đó, hạn mức tín dụng ngân hàng bị thu hẹp, còn Pomina đã chi hơn 1.042 tỷ đồng để trả nợ gốc trong nửa đầu năm.

Phục hồi chu kỳ hay gánh nặng cấu trúc?

Cũng có một cách giải thích khác: đây chỉ là giai đoạn đầu của một chu kỳ phục hồi, nên chi phí cố định và chi phí tài chính chưa kịp hấp thụ khi công suất mới được khôi phục.

Các bài cập nhật thị trường cho thấy nhu cầu xây dựng có những điểm tựa từ đầu tư công và dòng vốn sản xuất, nhưng đồng thời ngành thép vẫn chịu áp lực từ biên lợi nhuận thấp và nhu cầu suy giảm tại các thị trường lớn.

Giá thép xây dựng trong nước cũng đang được bình ổn, nên chưa có bằng chứng cho thấy Pomina đã giành được quyền nâng giá để tự giải quyết gánh nặng nợ.

Doanh thu phục hồi chưa phải vốn chủ sở hữu

Vì vậy, đây chưa phải một cú sốc ngắn hạn. Phần phục hồi hoạt động có thể là một chu kỳ đang tiếp diễn, nhưng vấn đề vốn chủ sở hữu âm, lỗ lũy kế lớn và nợ đến hạn đã mang tính cấu trúc.

Với người đang nắm giữ, điều cần xem xét lại là sự khác nhau giữa doanh thu phục hồi và giá trị vốn chủ sở hữu được phục hồi.

Với người đang theo dõi, câu hỏi quan trọng không phải Pomina có bán được nhiều thép hơn trong một quý hay không, mà là lợi nhuận gộp có vượt chi phí tài chính, dòng tiền có đủ trả nợ, và mức phụ thuộc vào nguồn vốn từ nhóm Vin có giảm xuống hay không.

Các báo cáo kế tiếp sẽ kiểm chứng

Các báo cáo tài chính kế tiếp sẽ là điểm kiểm chứng rõ nhất.

Nếu sản lượng và dòng tiền tiếp tục tăng, chi phí tài chính giảm xuống dưới lợi nhuận gộp, còn các khoản phải trả không tiếp tục phình lên, cách đọc về một cuộc tái sinh sẽ có cơ sở hơn.

Nếu doanh thu vẫn tăng nhưng lỗ và nghĩa vụ tài chính tiếp tục kéo dài, thì Pomina mới chỉ đang được duy trì hoạt động, chưa thật sự hồi phục. Dữ liệu hiện có ủng hộ nhận định rằng Pomina đã phục hồi vận hành, nhưng chưa chứng minh được một cuộc phục hồi tài chính bền vững.