POW lãi vượt kế hoạch, vay lớn|Tiền dư hay vốn bị khóa?
Tiền dư, nợ lớn
Điểm đáng chú ý ở PV Power lúc này không phải chỉ là lợi nhuận tăng mạnh, mà là sự xuất hiện đồng thời của hai con số tưởng như trái ngược: doanh nghiệp có hơn 26.500 tỷ đồng tiền và tiền gửi, nhưng dư nợ vay vẫn lên hơn 38.000 tỷ đồng. Dữ liệu hiện có cho thấy hoạt động kinh doanh đang phục hồi rõ rệt, nhưng chưa đủ để kết luận toàn bộ lượng tiền đó có thể dùng ngay để giảm nợ. Câu hỏi còn bỏ ngỏ là tiền đang dư thực sự, hay đã được dành cho các dự án và nghĩa vụ vốn nhất định.
Lợi nhuận vượt kế hoạch
Trong quý II, doanh thu PV Power tăng hơn gấp đôi lên 20.308 tỷ đồng. Doanh thu tăng nhanh hơn giá vốn giúp lợi nhuận gộp đạt 4.720 tỷ đồng, cao hơn bốn lần cùng kỳ. Lợi nhuận sau thuế đạt khoảng 3.708 tỷ đồng; lũy kế sáu tháng đạt hơn 5.000 tỷ đồng, vượt mục tiêu lợi nhuận cả năm mà doanh nghiệp đặt ra.
Cách đọc tích cực
Vì vậy, cách đọc ban đầu của thị trường khá dễ hiểu: POW đang hưởng lợi từ sự cải thiện của hoạt động phát điện, và mức lợi nhuận đột biến cho thấy hiệu quả kinh doanh đã thay đổi. Tin trước đó cũng tập trung vào việc PV Power sớm vượt kế hoạch lợi nhuận, củng cố cách nhìn tích cực này.
Chi phí vốn tăng
Nhưng bảng cân đối kế toán khiến câu chuyện trở nên phức tạp hơn. Sáu tháng đầu năm, chi phí lãi vay đã lên gần 932 tỷ đồng, cao gấp hơn 3,6 lần cùng kỳ. Dư nợ vay tài chính tăng gần 32%, trong đó vay ngắn hạn tăng mạnh. Như vậy, lợi nhuận tăng không đến từ việc doanh nghiệp đã hoàn toàn nhẹ gánh tài chính; một phần thành quả đang phải đi cùng chi phí vốn lớn hơn.
Lợi nhuận chưa là tiền
Còn một mắt xích quan trọng khác: gần 24.800 tỷ đồng phải thu của PV Power đến từ tiền bán điện với Công ty Mua bán điện thuộc EVN. Doanh nghiệp đã phải trích lập hơn 659 tỷ đồng dự phòng cho khoản phải thu này. Điều đó nhắc nhà đầu tư rằng lợi nhuận ghi nhận và tiền thực thu không phải lúc nào cũng xuất hiện cùng thời điểm. Dòng tiền bị giữ trong các khoản phải thu có thể khiến doanh nghiệp vẫn cần vay để duy trì hoạt động, ngay cả khi trên sổ sách đang có lợi nhuận cao.
Tiền gửi có bị khóa?
Cách giải thích thận trọng hơn là lượng tiền gửi lớn có thể liên quan đến vốn dành cho dự án, vốn lưu động hoặc những khoản bị ràng buộc bởi điều kiện tài trợ. Chính bài viết về POW cũng nêu đây là những khả năng có thể xảy ra, nhưng không xác nhận cụ thể khoản tiền nào bị khóa và khoản nào có thể dùng để trả nợ. Vì thế, chưa thể gọi việc vay thêm trong lúc giữ tiền gửi lớn là lãng phí vốn; nhưng cũng chưa thể xem đó là cấu trúc vốn tối ưu.
Điều cần theo dõi
Với người đang nắm giữ POW, điều cần reconsider không chỉ là mức lợi nhuận quý II, mà là chất lượng chuyển hóa lợi nhuận thành tiền và cái giá phải trả cho tăng trưởng. Với người đang theo dõi, điểm cần quan sát ở báo cáo quý tới là tiền thu từ EPTC, quy mô khoản phải thu, dư nợ vay và chi phí lãi vay có cùng cải thiện hay không. Nếu tiền về nhanh trong khi nợ và lãi vay hạ nhiệt, cách đọc về một chu kỳ tăng trưởng lành mạnh sẽ mạnh hơn. Nếu lợi nhuận vẫn cao nhưng phải thu, vay ngắn hạn và chi phí lãi vay tiếp tục tăng, câu chuyện sẽ nghiêng nhiều hơn về tăng trưởng cần vốn lớn.
Nút thắt cuối cùng
Phán đoán tốt nhất hiện nay là PV Power đã có sự phục hồi thực chất ở doanh thu và biên lợi nhuận, nhưng chưa có đủ bằng chứng để khẳng định bảng cân đối đã an toàn tương ứng. Nút thắt còn lại không nằm ở việc POW có lãi hay không, mà ở việc lượng tiền đang nắm giữ có thực sự tự do và lợi nhuận có chuyển thành dòng tiền đủ nhanh hay không.