SSI tăng 3,97% sau phát ngôn Chủ tịch|Chính SSI Research cảnh báo ngược

Phát ngôn giữa cơn hoảng loạn

Cổ phiếu SSI tăng 3,97% trong phiên hôm nay, chỉ vài giờ sau khi Chủ tịch Nguyễn Duy Hưng đăng một dòng trạng thái cá nhân. Ông viết rằng giá nhiều cổ phiếu đã ở mức hấp dẫn cho nhà đầu tư tích sản theo trường phái giá trị. Dòng chữ đó xuất hiện đúng lúc thị trường đang ở đáy tâm lý tồi tệ nhất trong nhiều tháng.

Chỉ một ngày trước đó, VN-Index đã mất hơn 62 điểm, mức giảm mạnh nhất trong vòng 9 tháng. Hiện tượng giảm sàn và call margin đã xuất hiện ở nhiều mã. Trong bối cảnh đó, một phát ngôn lạc quan từ người đứng đầu công ty chứng khoán lớn bậc nhất thị trường lập tức thu hút hàng nghìn lượt tương tác.

Vài giờ sau dòng trạng thái đó, VN-Index bất ngờ đảo chiều, tăng 30,85 điểm, tương ứng 1,85%, áp sát mốc 1.700 điểm. Thanh khoản đạt hơn 21.500 tỷ đồng, với 383 mã tăng trong đó 21 mã tăng trần. Đây không phải lần đầu ông Hưng nêu quan điểm ngay giữa một cơn hoảng loạn thị trường, và trước đó ông từng đúng vào những thời điểm tương tự.

Nhưng câu hỏi đáng chú ý hơn cả không phải là liệu ông Hưng có đúng lần này hay không. Câu hỏi là tại sao chính bộ phận phân tích của công ty ông, cùng trong buổi sáng đó, lại đưa ra một nhận định hoàn toàn khác về xu hướng sắp tới của thị trường.

Hai tiếng nói trong cùng một công ty

Trong báo cáo nhận định thị trường sáng cùng ngày, chính bộ phận phân tích của công ty ông Hưng, SSI Research, viết rằng áp lực cung đang chi phối trên diện rộng, và việc đánh mất vùng 1.700 đến 1.720 điểm đang đưa VN-Index lùi về kiểm định vùng hỗ trợ kế tiếp 1.650 đến 1.660 điểm.

Hai công ty chứng khoán khác cùng ngày đưa ra cảnh báo còn nặng nề hơn. Chứng khoán BIDV cho rằng áp lực call margin đã xuất hiện trở lại, và không loại trừ khả năng chỉ số tiếp tục giảm về vùng đáy 1.590 điểm. Yuanta Việt Nam nhận định VN-Index đã giảm xuống dưới đường MA300, với quán tính giảm hiện tại nhiều khả năng vẫn tiếp diễn.

Điều này tạo ra một nghịch lý hiếm gặp. Trong cùng một buổi sáng, chính công ty chứng khoán đang được hưởng lợi trực tiếp từ tâm lý bắt đáy lại có bộ phận phân tích cảnh báo xu hướng giảm chưa kết thúc, trong khi người đứng đầu công ty đó công khai kêu gọi tích sản trên mạng xã hội cá nhân.

Đây không phải là hai bộ phận của công ty mâu thuẫn về chuyên môn. Đây là ranh giới giữa một niềm tin cá nhân được công khai hóa và một đánh giá kỹ thuật thận trọng, cùng tồn tại dưới một mái nhà, và thị trường đã chọn phản ứng với niềm tin cá nhân trước.

Kỷ lục margin đứng sau lời kêu gọi

Tính đến cuối quý hai, dư nợ cho vay ký quỹ và ứng trước tiền bán của SSI đạt 40.473 tỷ đồng, mức cao nhất từ trước đến nay. Doanh thu từ cho vay ký quỹ trong quý đạt 1.092 tỷ đồng, tăng 32% so với cùng kỳ, đóng góp khoảng một phần ba tổng doanh thu hoạt động của công ty.

Trên phạm vi toàn thị trường, chuyên gia kinh tế trưởng BIDV Cấn Văn Lực cho biết dư nợ cho vay ký quỹ tại các công ty chứng khoán đã tăng từ khoảng 125.000 tỷ đồng lên 445.000 tỷ đồng, tương đương tăng hơn 3,5 lần, và cảnh báo nhà đầu tư sử dụng đòn bẩy ngày càng lớn tiềm ẩn rủi ro đáng kể khi thị trường đảo chiều.

Chính khoản dư nợ margin kỷ lục này là con dao hai lưỡi phía sau lời kêu gọi bắt đáy. Nếu dòng tiền bắt đáy tiếp tục nhập cuộc như phiên hôm nay, margin sẽ khuếch đại đà tăng và mang lại doanh thu cho vay lớn hơn cho chính SSI. Nhưng nếu thị trường đảo chiều giảm trở lại, cùng một khối margin đó sẽ kích hoạt làn sóng call margin bắt buộc, biến người bắt đáy hôm nay thành người bị giải chấp ngày mai.

Một thị trường khác trong khu vực vừa cho thấy kịch bản xấu nhất của đòn bẩy quá lớn. Tại Hàn Quốc, hơn 1,2 triệu tài khoản cá nhân đã bị yêu cầu bổ sung ký quỹ sau một đợt điều chỉnh, và khoảng một phần tư trong số đó không đủ tiền nộp, buộc phải bị thanh lý vị thế. Đây là mức độ rủi ro mà dư nợ margin tăng nhanh có thể tạo ra khi thị trường xoay chiều.

Mốc phân xử ai đúng

Với hai nhận định trái chiều cùng xuất phát từ một công ty, điều thực sự đáng theo dõi không phải là lời kêu gọi bắt đáy hay báo cáo kỹ thuật, mà là chỉ số có giữ được vùng điểm vừa lấy lại hay không trong những phiên tới.

Nếu VN-Index giữ vững vùng 1.690 đến 1.700 điểm trong các phiên kế tiếp, đó là tín hiệu xác nhận cho nhận định bắt đáy của Chủ tịch SSI. Nhưng nếu chỉ số lùi về đúng vùng hỗ trợ 1.650 đến 1.660 điểm mà chính SSI Research đã cảnh báo, hoặc sâu hơn về 1.590 điểm như BSC dự báo, thì phiên hồi phục hôm nay chỉ là một nhịp bẫy trong một xu hướng giảm chưa kết thúc.

Với nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phiếu chứng khoán, biến số cần theo dõi là chỉ số có thủng vùng hỗ trợ 1.650 điểm hay không, bởi đó là ranh giới giữa một nhịp hồi phục thật và một cái bẫy tăng giá ngắn hạn dưới áp lực margin. Với nhà đầu tư đang đứng ngoài, việc chờ chỉ số xác nhận giữ vững vùng 1.690 điểm trong ít nhất vài phiên liên tiếp là điều kiện hợp lý hơn là hành động ngay theo một dòng trạng thái cá nhân.

Trước khi ra quyết định tiếp theo, hãy theo dõi phản ứng của VN-Index quanh vùng hỗ trợ 1.650 đến 1.660 điểm, chứ không phải dòng trạng thái tiếp theo của bất kỳ ai.