Thế Giới Di Động MWG|Công ty con định giá cao hơn công ty mẹ

Nghịch lý định giá

Ngày 27 tháng 7, cổ phiếu Thế Giới Di Động giảm kịch sàn xuống 63.300 đồng, mất trắng bên mua với dư bán sàn gần 395.000 đơn vị. Tính từ đỉnh 86.900 đồng hồi giữa tháng 4, thị giá MWG đã bốc hơi 27,2% chỉ trong hơn ba tháng, đẩy vốn hóa công ty mẹ xuống còn 93.416 tỷ đồng, mức thấp nhất trong 11 tháng.

Cùng ngày MWG giảm sàn, Sở Giao dịch Chứng khoán TP.HCM chấp thuận niêm yết cổ phiếu DMX của Điện Máy Xanh, công ty con MWG đang nắm hơn 85% vốn. Với giá tham chiếu dự kiến 80.000 đồng một cổ phiếu, Điện Máy Xanh được định giá hơn 101.417 tỷ đồng, cao hơn khoảng 8,6% so với vốn hóa công ty mẹ vào đúng thời điểm đó. Đây là nghịch lý hiếm gặp: đứa con IPO được thị trường định giá đắt hơn người sinh ra nó.

Điện Máy Xanh đã chào bán thành công hơn 166,4 triệu cổ phiếu, với 93% khối lượng được đăng ký mua từ khoảng 60 quỹ trong và ngoài nước, huy động hơn 13.315 tỷ đồng. Toàn bộ số tiền này dự kiến dùng để trả nợ ngân hàng, khi tổng dư nợ của Điện Máy Xanh tại cuối tháng 3 đã lên tới gần 22.159 tỷ đồng, tương đương 110,7% vốn chủ sở hữu. Về mặt tài chính, thương vụ giúp công ty con giảm đòn bẩy đúng lúc công ty mẹ đang chịu áp lực bán mạnh nhất.

Vì sao chất xúc tác lại phản tác dụng

Theo lẽ thường, việc tách một mảng kinh doanh lớn ra niêm yết riêng, giúp thị trường định giá đúng giá trị thực của nó, phải là chất xúc tác tích cực cho cổ phiếu công ty mẹ. Nhưng diễn biến giá lại đi ngược kỳ vọng đó: trong suốt giai đoạn Thế Giới Di Động liên tục công bố tiến độ IPO Điện Máy Xanh, cổ phiếu MWG không những không tăng mà còn giảm sâu hơn VN-Index. Sự trái chiều này buộc phải đặt lại câu hỏi, điều gì đang thực sự chi phối giá MWG.

Một phần lời giải nằm ở cấu trúc sở hữu. Sau IPO, tỷ lệ sở hữu của MWG tại Điện Máy Xanh giảm từ 98,95% xuống còn khoảng 85,1%, đồng nghĩa một phần lợi nhuận tương lai của mảng kinh doanh cốt lõi này sẽ được chia sẻ cho nhóm cổ đông mới thay vì chảy hết về công ty mẹ như trước. Khi thị trường bắt đầu định giá riêng từng cấu phần trong hệ sinh thái Thế Giới Di Động, nhà đầu tư có thêm lựa chọn tiếp cận trực tiếp mảng bán lẻ điện máy mà không cần sở hữu toàn bộ MWG, làm suy yếu vai trò độc quyền mà cổ phiếu mẹ từng nắm giữ.

Bối cảnh vĩ mô càng khiến áp lực dồn về MWG rõ hơn. Chuyên gia từ FIDT chỉ ra rằng khi lãi suất huy động duy trì ở mức cao, một số ngân hàng niêm yết tới 9-10% mỗi năm, toàn thị trường bước vào quá trình định giá lại, và chính những cổ phiếu từng được trả mức định giá cao như MWG lại đối mặt mức co hẹp mạnh hơn. Trong phiên 27 tháng 7, không chỉ MWG mà hàng loạt mã trụ cột như HPG, nhóm chứng khoán VND, VCI cũng đồng loạt giảm sàn hoặc gần sàn, cho thấy áp lực bán không chỉ đến từ riêng câu chuyện IPO.

Nền tảng kinh doanh vẫn tăng trưởng

Trong khi giá cổ phiếu lao dốc, kết quả kinh doanh của MWG lại không phản ánh sự suy yếu tương tự. Nửa đầu năm 2026, doanh thu hợp nhất đạt 95.305 tỷ đồng, tăng gần 29% so với cùng kỳ, hoàn thành 52% kế hoạch năm. Riêng Điện Máy Xanh, doanh thu 65.279 tỷ đồng, tăng 31%, với doanh số trên cùng cửa hàng tăng tới 32%, cho thấy tăng trưởng đến từ cải thiện hiệu quả bán hàng chứ không chỉ mở rộng điểm bán.

MWG cũng sắp chốt danh sách cổ đông nhận cổ tức đợt 1 với tỷ lệ 10% bằng tiền vào ngày 30 tháng 7, dự chi khoảng 1.500 tỷ đồng, thanh toán chỉ một tuần sau đó. Việc giá cổ phiếu giảm mạnh ngay trước thời điểm chốt quyền, thay vì hưởng lợi từ kỳ vọng cổ tức, cho thấy áp lực bán hiện tại đến từ định giá lại toàn thị trường nhiều hơn là từ nội tại hoạt động của doanh nghiệp.

Bài toán đặt ra cho nhà đầu tư đang nắm giữ MWG là phân biệt giữa rủi ro định giá thị trường chung và rủi ro nội tại doanh nghiệp. Kết quả kinh doanh nửa đầu năm cho thấy cả Điện Máy Xanh lẫn Bách Hóa Xanh vẫn tăng trưởng hai chữ số, nhưng thị giá công ty mẹ đang phản ánh phần lợi nhuận tương lai sẽ bị san sẻ cho cổ đông mới của công ty con. Ngày giao dịch chính thức đầu tiên của DMX, dự kiến đầu tháng 8, sẽ là mốc kiểm chứng liệu thị trường có định giá lại phần còn lại của MWG một cách công bằng hơn hay không.