VCB lãi suất cho vay tăng tháng thứ 4|VietinBank vượt mặt lợi nhuận Q2?

NIM tăng 4 tháng liên tiếp nhưng cổ phiếu đi xuống

Vietcombank hôm nay 10/7 tổ chức hội nghị sơ kết nửa đầu năm 2026, và con số đầu tiên thị trường chú ý là lãi suất cho vay bình quân tháng 5 đã lên 7,2%/năm.

Đây là tháng thứ tư liên tiếp lãi suất cho vay bình quân của VCB tăng, từ 6,4% hồi tháng 2 lên 7,2% vào tháng 5. Cùng chiều, chênh lệch lãi suất cho vay và huy động mở rộng từ 3,2% lên 3,5%/năm.

Nhưng trong khi NIM đang giãn rộng, cổ phiếu VCB lại kéo VN-Index mất 1,41 điểm trong phiên 6/7 — mức ảnh hưởng tiêu cực lớn nhất toàn sàn hôm đó.

Nghịch lý này đặt ra câu hỏi mà cả người đang nắm VCB lẫn người đang cân nhắc mua đều chưa có câu trả lời rõ ràng: NIM cao hơn đồng nghĩa lợi nhuận tốt hơn, hay chỉ là con số bề mặt che khuất một vấn đề sâu hơn?

Điểm mấu chốt nằm ở cấu trúc tín dụng. Vietcombank trong nửa đầu năm đẩy mạnh cho vay vào các lĩnh vực ưu tiên quốc gia — năng lượng, hạ tầng, logistics — với lãi suất thấp hơn tới 2% so với mặt bằng bình quân. Tín dụng ưu tiên chiếm khoảng 34% tổng dư nợ và tăng gần 8% đến hết tháng 5.

Đây là điểm cần chú ý: 34% danh mục cho vay đang chạy ở lãi suất ưu đãi trong khi phần còn lại đẩy NIM lên. Lãi suất bình quân tăng không có nghĩa là toàn bộ danh mục đang sinh lời cao hơn — phần ưu tiên vẫn là neo giữ lợi nhuận ở mức thấp hơn tiềm năng.

VietinBank sắp vượt mặt: tại sao cùng lãi suất, kết quả lại khác?

Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) dự báo VietinBank sẽ ghi nhận lợi nhuận trước thuế quý II đạt 15.417 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ — vượt VCB dự kiến 12.611 tỷ để dẫn đầu toàn hệ thống.

Điều này đặt ra một nghịch lý trực tiếp: VCB đang công bố NIM giãn rộng nhất trong nhiều năm, nhưng đối thủ lại được dự báo tốt hơn về lợi nhuận tuyệt đối. Cùng một môi trường lãi suất, nhưng kết quả lại khác biệt — vậy NIM của VCB đang ở đâu?

Câu trả lời nằm ở tốc độ tăng trưởng tín dụng. VietinBank được dự báo lợi nhuận 6 tháng đầu năm đạt 26.557 tỷ đồng, tăng 40% so với cùng kỳ — so với VCB dự báo 24.414 tỷ, tăng 12%. Sự chênh lệch trong tốc độ tăng trưởng (40% so với 12%) lớn hơn nhiều so với chênh lệch quy mô.

Đây là nơi giả định của thị trường bị thử thách: nhiều nhà đầu tư nắm VCB vì kỳ vọng NIM tăng → lợi nhuận tăng → cổ phiếu hưởng lợi. Nhưng VDSC lại cho thấy lợi nhuận VCB dự báo chỉ tăng 12% — thấp hơn nhiều so với tốc độ VietinBank — dù NIM VCB rõ ràng đang cải thiện.

Lý do là phần 34% tín dụng ưu tiên của VCB đang "ghìm" mức sinh lời bình quân xuống. VietinBank cũng tham gia cho vay ưu tiên nhưng tỷ trọng và mức lãi suất ưu đãi đưa ra có thể ít cắt vào NIM hơn. Thị trường đang nhìn vào NIM bề mặt của VCB mà bỏ qua chi phí ẩn từ danh mục ưu tiên.

Đây là điểm mà phân tích thị trường bị chia rẽ: một bên (SSI và VCB) nhấn mạnh vào chất lượng NIM và bảng cân đối lành mạnh; bên kia (VDSC) chỉ ra VietinBank đang tăng trưởng lợi nhuận nhanh hơn. Cùng một thực tế, hai đánh giá khác nhau.

Dòng tiền hai chiều: khối ngoại bán, nội bộ chi 3.760 tỷ cổ tức

Trong phiên giao dịch ngày 6/7, khối ngoại bán ròng gần 800 tỷ đồng toàn thị trường, trong đó VCB là cổ phiếu bị bán mạnh nhất nhóm ngân hàng, kéo chỉ số mất 1,41 điểm.

Cùng lúc đó, Vietcombank công bố kế hoạch chi trả cổ tức năm 2025 bằng tiền mặt với tỷ lệ 4,5%, tương đương hơn 3.760 tỷ đồng, ngày chốt quyền 24/7.

Hai dòng tiền đối lập này phản ánh câu hỏi chưa có lời giải: khối ngoại bán vì họ nhìn thấy điều gì đó mà nhà đầu tư nội chưa định giá đúng — hay đây chỉ là áp lực thanh khoản ngắn hạn không liên quan đến nền tảng VCB?

Dữ liệu từ Q1/2026 cho thấy VCB vẫn duy trì nền tảng tốt: thu nhập lãi thuần đạt 17.651 tỷ đồng, tăng 29%; lợi nhuận sau thuế 9.462 tỷ đồng, tăng 8,7%. Tổng tài sản vượt 2,5 triệu tỷ đồng.

Nhưng câu hỏi thực chất không phải là VCB có nền tảng tốt không — mà là liệu tốc độ tăng trưởng 8.7% lợi nhuận Q1 có đủ để giữ vị trí dẫn đầu khi VietinBank được dự báo tăng trưởng 27% trong Q2?

Khối ngoại đang bán ròng VCB trong bối cảnh tổng lượng bán ròng từ đầu năm 2026 đã lên tới 80.000 tỷ đồng trên toàn thị trường. Đây không phải tín hiệu VCB-specific mà là xu hướng rút vốn đại trà — nhưng VCB bị ảnh hưởng nhiều vì là cổ phiếu trọng số lớn với thanh khoản cao.

Điểm xác nhận: kết quả Q2 chính thức là cán cân quyết định

Thách thức lớn hơn đối với VCB không phải là NIM hay khối ngoại — mà là câu hỏi về tốc độ tăng trưởng lợi nhuận tương đối so với các ngân hàng cùng nhóm.

Nếu kết quả Q2 VCB công bố chính thức vượt mức 12.611 tỷ đồng mà VDSC dự báo — đặc biệt nếu tiến gần hoặc vượt VietinBank — thì luận điểm NIM tăng → lợi nhuận được xác nhận, và mức giá hiện tại tạo điểm vào cho cả holder lẫn watcher.

Nếu kết quả Q2 chỉ quanh mức 12.000–12.600 tỷ trong khi VietinBank vượt 15.000 tỷ, thì NIM tăng đang bị danh mục ưu tiên trung hòa — và thị trường sẽ định giá lại vị thế dẫn đầu của VCB.

Đối với cổ đông đang nắm VCB, mốc 24/7 chốt quyền nhận cổ tức 4,5% là điểm tham chiếu ngắn hạn rõ ràng nhất. Nhưng rủi ro thực sự không phải ở cổ tức — mà là liệu sau khi nhận cổ tức xong, cổ phiếu có hồi lại về mức trước ex-dividend hay tiếp tục chịu áp lực từ vị thế lợi nhuận tương đối yếu hơn VietinBank.

Đối với người đang theo dõi chưa vào lệnh, biến số quyết định là kết quả lợi nhuận Q2 VCB dự kiến công bố trong tháng 7. Nếu tăng trưởng vượt 15% so với cùng kỳ — cho thấy NIM đang chuyển hóa thực sự vào lợi nhuận — thì câu chuyện NIM của VCB có cơ sở. Nếu tăng trưởng thấp hơn 12%, luận điểm bị bác bỏ và VCB sẽ tiếp tục nhường ngôi dẫn đầu trong chu kỳ này.