VN-Index Đỉnh Lịch Sử Nhưng 378 Mã Giảm|Tiền Đang Chảy Về Đâu?
Phiên Lịch Sử Và Nỗi Buồn Của Đa Số
Ngày 7 tháng 5 năm 2026, VN-Index chính thức chạm 1.909 điểm — mức đóng cửa cao nhất trong lịch sử 25 năm thị trường chứng khoán Việt Nam. Nhưng trong cùng phiên đó, 378 mã cổ phiếu giảm giá, nhiều hơn 333 mã tăng giá.
Đây không phải con số bình thường của một ngày thị trường hỗn hợp. Đây là tín hiệu của một thị trường chia đôi hoàn toàn.
Phiên giao dịch mở đầu với sắc xanh lan rộng. Nhóm cổ phiếu họ Vingroup dẫn đầu — VHM tăng hơn 3%, VIC tăng gần 2%. Bên cạnh đó, STB của Sacombank bứt phá 4,6%, GEX và GEE của Gelex cùng tăng trần. Thanh khoản trên sàn HOSE vượt 30.000 tỷ đồng, mức cao nhất nhiều tuần qua. Nhìn từ xa, mọi thứ có vẻ rực rỡ.
Nhưng nhóm năng lượng sụp đổ. BSR mất 4,49%, PLX giảm 3,33%, PVS và PVD cùng đi xuống hơn 3%. Nguyên nhân đến từ thông tin Mỹ và Iran đang tiến gần thỏa thuận ngừng chiến — giá dầu thô lao dốc 11% chỉ trong một ngày, kéo toàn bộ chuỗi dầu khí theo. Cổ phiếu xây dựng CTD nằm sàn sau phán quyết tòa án. Nhóm bất động sản — ngoài VHM và VIC — thực ra đỏ: NVL mất 3,5%, DXG mất 2,22%.
Thị trường tăng 10% chỉ trong một tháng, nhưng các khảo sát cho thấy đa số nhà đầu tư vẫn chưa cảm nhận được điều đó trong tài khoản của mình. Câu hỏi quan trọng hơn con số đỉnh lịch sử là: ai đang thực sự được hưởng lợi từ đà tăng này?
Khi 2 Cổ Phiếu Gánh Cả Chỉ Số
Trong tổng mức tăng 17,81 điểm của VN-Index ngày hôm nay, chỉ riêng VHM đóng góp 9,78 điểm và VIC đóng góp 7,53 điểm. Cộng lại là 17,31 điểm — tức là hai cổ phiếu duy nhất đã tạo ra 97% toàn bộ mức tăng của chỉ số.
Đây là cơ chế cần hiểu rõ. VN-Index được tính theo vốn hóa. Khi một cổ phiếu có vốn hóa cực lớn như VHM hoặc VIC tăng mạnh, chỉ số tăng — bất kể phần còn lại của thị trường diễn biến thế nào. Nhà đầu tư nắm giữ các cổ phiếu mid-cap hay small-cap không hưởng lợi từ điều này. Thậm chí, nhiều người chứng kiến danh mục của mình giảm trong ngày VN-Index lập đỉnh.
SSI Research xác nhận điều này trong báo cáo tháng 4: nếu loại trừ nhóm Vingroup, VN-Index gần như đi ngang suốt tháng qua. Định giá P/E toàn thị trường ở mức 13,2 lần, nhưng phần thị trường không có Vingroup chỉ còn 10,3 lần — rẻ hơn đáng kể và cũng... không ai để ý đến.
Điều phức tạp hơn là khối ngoại. Ngày hôm nay là phiên bán ròng thứ 11 liên tiếp của khối ngoại trên sàn HOSE. Họ bán FPT gần 373 tỷ đồng, bán ACB gần 297 tỷ, bán BSR và KDH. Trong khi đó, họ mua MSN hơn 376 tỷ — Masan, một cổ phiếu tiêu dùng nội địa. Khối ngoại đang thoái khỏi các cổ phiếu công nghệ và xuất khẩu, đồng thời dịch chuyển sang nhóm tiêu dùng nội địa. Đây không phải là tín hiệu của niềm tin vào tăng trưởng mạnh — đây là tín hiệu phòng thủ.
Nhưng điểm đáng chú ý nhất nằm ở chỗ này: thị trường có thể tiếp tục tạo đỉnh mới ngay cả khi đa số cổ phiếu không theo. Điều đó đã xảy ra trước đây — và kết quả thường không kéo dài.
Đỉnh Hẹp Và Biến Số Tháng 6
Trong lịch sử thị trường tài chính toàn cầu, những đợt tăng do một nhóm nhỏ cổ phiếu dẫn dắt — còn gọi là "narrow rally" — thường kết thúc theo một trong hai kịch bản. Kịch bản đầu: các cổ phiếu còn lại đuổi kịp và thị trường mở rộng đà tăng. Kịch bản hai: nhóm dẫn dắt kiệt sức và cả thị trường điều chỉnh.
Nasdaq năm 2021 là ví dụ gần nhất. Khi đó, chỉ số công nghệ Mỹ liên tục lập đỉnh trong khi hàng trăm cổ phiếu nhỏ đã đi xuống từ trước đó nhiều tháng. Khi các cổ phiếu dẫn dắt cuối cùng cũng quay đầu vào đầu năm 2022, mức giảm rất nhanh và sâu.
Tại Việt Nam hôm nay, biến số quyết định kịch bản nào xảy ra nằm ở hai sự kiện sắp tới. Thứ nhất là kỳ đánh giá của MSCI vào tháng 6. SSI Research dự báo Việt Nam có xác suất cao được đưa vào danh sách theo dõi nâng hạng — "Watchlist" — của MSCI Emerging Markets. Thị trường đã đáp ứng 10 trong số 18 tiêu chí, và 17/18 tiêu chí hiện tiệm cận mức đáp ứng cơ bản. Rào cản còn lại là tự do hóa thị trường ngoại hối. Nếu MSCI đưa Việt Nam vào Watchlist, dòng vốn ngoại thụ động sẽ bắt đầu nhìn vào thị trường theo cách khác — không phải chỉ vào VHM và VIC, mà vào toàn bộ rổ chỉ số. Đó là điều kiện để thị trường mở rộng thực sự.
Thứ hai là kết quả kinh doanh quý 2 bắt đầu công bố vào cuối tháng 7. Mức tăng trưởng lợi nhuận 34% trong quý 1 chủ yếu đến từ ngân hàng và bất động sản. Nếu quý 2 duy trì đà này và lan rộng sang nhóm công nghiệp, tiêu dùng và công nghệ — thì đà tăng sẽ có cơ sở để mở rộng ra phần còn lại của thị trường.
Nhưng nếu kết quả quý 2 thất vọng, hoặc MSCI không đưa Việt Nam vào Watchlist tháng 6, thì 378 mã giảm giá trong ngày đỉnh lịch sử hôm nay sẽ là cảnh báo đã được đưa ra từ trước.
Dấu hiệu cần theo dõi ngay ngày mai: liệu thanh khoản có duy trì trên 25.000 tỷ đồng không, và liệu nhóm mid-cap ngoài Vingroup có bắt đầu tham gia đà tăng không. Nếu không, đỉnh 1.909 điểm có thể là đỉnh của chỉ số — nhưng không phải đỉnh của thị trường thực sự.