VTP lãi quý II tăng mạnh|Lãi 6 tháng vẫn giảm?

Phục hồi nhưng chưa đảo chiều

Nếu chỉ nhìn vào con số lợi nhuận trước thuế quý II tăng hơn 79%, Viettel Post có vẻ đã quay lại quỹ đạo tăng trưởng. Nhưng bức tranh đầy đủ hơn lại cho thấy đây mới là sự phục hồi của một quý, chưa phải sự đảo chiều của cả doanh nghiệp: doanh thu sáu tháng chỉ tăng 2%, còn lợi nhuận sau thuế giảm 33%, xuống 111,8 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý là quý II thực sự tốt hơn quý I. Doanh thu đạt 5.472 tỷ đồng, tăng gần 15%; lợi nhuận sau thuế đạt 72,76 tỷ đồng, tăng 86,6%. Tuy vậy, khi đặt cạnh kết quả lũy kế, con số này nên được đọc là hiệu quả vận hành ngắn hạn đã cải thiện, trong lúc nền lợi nhuận vẫn chịu sức ép lớn.

Viettel Post cho biết hai lực kéo chính là chi phí đầu vào, đặc biệt giá nhiên liệu cao, và khoản đầu tư tiếp tục tăng cho kho bãi, phương tiện vận tải và công nghệ tự động hóa. Tổng tài sản đến cuối tháng 6 đã vượt 8.067 tỷ đồng, tăng gần 550 tỷ đồng so với đầu năm. Nói cách khác, doanh nghiệp đang phải chi tiền để mở rộng năng lực trước khi có bằng chứng rằng toàn bộ năng lực đó đã tạo ra lợi nhuận tương ứng.

Đây là nơi câu chuyện thay đổi. Thị trường có thể dễ dàng xem mức tăng 79% là tín hiệu nhu cầu chuyển phát đang bật lên. Nhưng doanh thu sáu tháng chỉ nhích 2% so với cùng kỳ lại chưa xác nhận một chu kỳ tăng trưởng mạnh. Số liệu hiện có chỉ chứng minh quý II tốt hơn quý I; nó chưa chứng minh rằng biên lợi nhuận mới đã bền vững.

Viettel Post đang đặt cược vào một bước đi dài hơn. Từ tháng 4, công ty trở thành đối tác vận hành mạng lưới toàn quốc cho FedEx tại Việt Nam, đảm nhận thu gom, giao nhận chặng cuối, kho bãi và xử lý hàng hóa. Vai trò này mở đường kết nối với mạng lưới quốc tế của FedEx tại hơn 220 quốc gia và vùng lãnh thổ. Nhưng các bài viết hiện chưa cho biết hợp đồng này đóng góp bao nhiêu doanh thu, biên lợi nhuận hay sản lượng cho Viettel Post.

Công nghệ cũng mới dừng ở cấp độ năng lực. Hệ thống robot AGV Sorting được đưa vào vận hành để giảm thao tác thủ công, tăng độ chính xác và rút ngắn thời gian xử lý. Tháng 7, công ty bổ sung 40 xe container lạnh cho tuyến Bắc – Nam, nhắm tới nông sản, thực phẩm và dược phẩm. Những khoản đầu tư này có thể giúp Viettel Post nhận các loại hàng có yêu cầu cao hơn, nhưng hiện chưa có số liệu về mức sử dụng đội xe, giá dịch vụ hay thời gian hoàn vốn.

Vì vậy, cách giải thích thận trọng nhất là Viettel Post đang ở giữa quá trình chuyển từ doanh nghiệp chuyển phát sang nền tảng logistics rộng hơn. Quý II cho thấy năng lực vận hành có thể cải thiện khi quy mô và hạ tầng bắt đầu phát huy tác dụng. Mặt khác, lợi nhuận sáu tháng giảm cho thấy chi phí của quá trình chuyển đổi vẫn đang đi trước thành quả. Hai khả năng vẫn tồn tại: đây là một nhịp hồi phục thật, hoặc chỉ là một quý thuận lợi trong giai đoạn đầu tư nhiều biến động.

Với người đang nắm giữ VTP, điều cần xem lại không phải là việc quý II có tăng mạnh hay không, mà là mức tăng đó có lặp lại sau khi đội xe lạnh, hệ thống tự động hóa và hợp tác FedEx được khai thác đầy đủ. Với người đang theo dõi, doanh thu và lợi nhuận quý kế tiếp cần đi cùng nhau; nếu doanh thu tăng nhưng chi phí nhiên liệu và đầu tư tiếp tục bào mòn biên lợi nhuận, câu chuyện mở rộng vẫn chưa chuyển thành câu chuyện tạo tiền.

Viettel Post nói giai đoạn tới sẽ tiếp tục tối ưu mạng lưới, kiểm soát chi phí và đầu tư vào logistics tích hợp. Đó cũng là phép thử quan trọng nhất. Hiện chưa có bằng chứng cho thấy FedEx, 40 xe container lạnh hay robot phân loại đã tạo ra mức lợi nhuận đủ lớn để bù chi phí mở rộng. Vì thế, tin tốt hôm nay nên được hiểu là dấu hiệu hồi phục vận hành, chưa phải bằng chứng rằng chu kỳ tăng trưởng của VTP đã hoàn toàn trở lại.